انواع جراحی فرنوم (بند) لب بالا و پایین و زبان (فرنکتومی) با/ بدون لیزر

کودکان ممکن است با مشکل بند زبان (فرنوم) و یا بند لب متولد شوند. این شرایط باعث ایجاد محدودیت حرکتی شده و می‌تواند منجر به مشکل در خوردن شیر شود، و در برخی موارد باعث ایجاد مشکلات بهداشتی دیگری مانند پوسیدگی دندان و یا فاصله بین دندان‌ها، مشکلات گفتاری، مسدود کردن مسیر جریان هوا، و مسائل گوارشی شود. فرنکتومی روشی است که بند زبان یا لب بالا را آزاد می‌کند تا حرکات فرد راحت‌تر شود.

فرنکتومی یک جراحی جزئی است که در مطب دندانپزشک انجام می‌شود. اگر کودک شما نیاز به جراحی فرنکتومی داشته باشد، جای هیچ نگرانی نیست. این روش بسیار موفق است و ناراحتی بسیار کمی ایجاد می‌کند. دو نوع درمان، لیزر و جراحی وجود دارد. متخصصان ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی با معاینه دقیق و مشاوره های تخصصی در مورد نوع فرنوم و علت وجود آن، مناسب‌ترین روش درمانی را به شما ارائه می‌دهند. جهت دریافت وقت مشاوره با متخصصان ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی و یا رزرو نوبت درمان می‌توانید با ما تماس بگیرید.

فرنولوم چیست؟


فرنولوم قسمتی از بافتی است که مانع حرکت یک عضو می‌شود. یک فرنولوم وجود دارد که لب بالا را به لثه‌ها متصل می‌کند، در حالی که فرنولوم دیگری لب پایین را به لثه‌ متصل می‌کند. اگر فرنولوم بسیار کوتاه یا ضخیم باشد، باعث ایجاد مشکلات گفتاری و عدم هماهنگی دندان‌ها می‌شود. در نوزادان، وجود فرنولوم کوتاه در زیر زبان باعث مشکل در شیر خوردن از سینه مادر می‌شود. زمانی که فرنولوم مانع حرکت، رشد، یا تکامل شود، باید با انجام عمل فرنکتومی آن را اصلاح کرد.

انواع فرنکتومی


فرنکتومی لبی

اگر وجود فرنوم باعث مشکل در گذاشتن دندان مصنوعی یا دیگر وسایل دندانی شده و برای بیمارانی که ارتودنسی دارند مشکل ایجاد کرده، برداشتن آن ضروری است. اصطلاح لبی به لب‌ها اشاره می‌کند که توسط فرنوم‌ها به بافت استخوانی متصل شده‌اند. اگر فرنوم‌ها خیلی کوتاه یا خیلی ضخیم باشند، باعث می‌شوند وسایل دندانی به درستی روی لثه قرار نگیرند. پلاک متحرک اسنپ آن اسمایل یا دندان مصنوعی باید به دندان‌های بالای خط لثه بچسبند. اگر رشد زیاد فرنوم مانع چسبیدن دندان مصنوعی یا پلاک متحرک اسنپ آن اسمایل به لثه شده باشد، باید با انجام فرنکتومی آن را کوتاه کرد تا فضا باز شود.

فرنکتومی زبانی

مشکلاتی که نیاز به فرنکتومی زبانی دارند از اهمیت بیشتری برخوردارند و باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند زیرا فرنوم زبانی در زیر زبان قرار دارد. فرنوم زبانی که حرکت زبان را محدود می‌کند، باعث می‌شود زبان بیماران بسته شود، یعنی نتوانند کلمات را به درستی ادا کنند یا زبانشان را خیلی بالا آورند. این مشکل معمولا در کودکی تشخیص داده شده و درمان می‌شود زیرا والدین متوجه می‌شوند که کودکشان نمی‌تواند با زبانش لغات را به درستی ادا کند یا نمی‌توانند به خوبی غذا بخورند.

علائم


علائم و مشکلات ناشی از فرنوم در سنین و مراحل مختلف وجود دارد از جمله:

علائم در نوزادان

کاهش وزن یا افزایش وزن ناچیز، غذا خوردن مکرر (دوساعت یکبار یا کمتر)، عدم توانایی در محکم گرفتن شیشه یا سینه، فشار یا تولید صدا در هنگام شیر خوردن، رفلکس شدید یا وجود گاز زیاد در معده، وجود کولوس مکیدن روی لب‌ یا چاق شدن سریع از علائم فرنوم در نوزادان هستند.

علائم در مادران

شیردهی همراه با درد، وجود شیر در سینه پس از اتمام شیردهی، برفک یا عفونت سینه، آسیب به نوک سینه (مانند ترک، خونریزی، کبودی، چروک شدن یا پهن شدن نوک سینه) از علائم فرنوم در مادران است.

علائم در کودکان/ بزرگسالان

عدم توانایی در حرکت گسترده زبان، وجود فاصله بین دندان‌های جلو، گیرکردن فرنوم بین دندان‌ها که با درد همراه است، تاخیر در هنگام صحبت، مشکل در تولید برخی صداها (مانند حرف T، R، و L)، مشکل در بلع غذاهای جامد یا رفلکس شدید دهانی از علائم فرنوم در کودکان و بزرگسالان است.

متقاضیان


  • نوزادانی که فرنوم آنها کوتاه، بلند، یا ضخیم است و باعث ایجاد مشکل در شیر خوردن از سینه مادر می‌شود
  • بیمارانی که بخاطر وجود فرنوم، در صحبت کردن مشکل دارند
  • بیمارانی که بخاطر استفاده از دندان مصنوعی یا بریس‌های ارتودنسی باید فرنکتومی لب انجام دهند

درمان


فرآیند جراحی فرنکتومی

آماده شدن برای عمل شامل استفاده از داروی بی حسی موضعی برای جلوگیری از درد در هنگام عمل و استفاده از داروی بیهوشی وریدی در زمان نیاز می‌باشد، مانند مواردی که بیمار ترس زیاد دارد و پزشک میخواهد بیمار در حین عمل آرامش داشته باشد. این عمل شامل برش فرنوم با یک چاقو یا قیچی جراحی می‌باشد.

مزایا

باینکه جراحی فرنکتومی خطراتی نیز دارند، اما مزایای آن کیفیت زندگی بیمار را تغییر می‌دهد. وجود دندان‌های مصنوعی ثابت مشکلات دهانی را کاهش داده و باعث جویدن بهتر و افزایش سرعت برقراری ارتباط می‌شود. بند زبان بر توانایی فرد در برقراری ارتباط، نحوه‌ی بیان خود، و برداشت دیگران از فرد تاثیر می‌گذارد. فرنکتومی زبانی باعث می‌شود افراد موقعیت‌های بهتر و روابط بهتری داشته باشند. جراحی فرنکتومی باعث بهبود شرایط ارتودنسی و انجام بهتر عمل گاز زدن، توانایی خوردن غذاهای مختلف، ارتباط و حالت چهره بهتر می‌شوند. بیماران پس از انجام جراحی فرنکتومی از یک زندگی سالمتر و بهتر لذت خواهند برد.

مراقبت‌های پس از جراحی

معمولا جراحی فرنکتومی پس از دو هفته بهبود می‌یابد. این مدت به میزان سلامت بیمارو سرعت بهبودی بدن بیمار بستگی دارد. دندانپزشک ممکن است داروهای غیر استروئیدی و ضد التهابی (NSAID) تجویز کرده یا به بیمار توصیه کند از NSAID‌های بدون نسخه ملنند ایبوپروفن استفاده کند. توصیه می‌شود بیمار دهانش را با دهانشویه‌های آنتی باکتریال شستشو دهد تا محل درمان تمیز شده و از ایجاد عفونت جلوگیری شود. می‌توان از آب نمک به عنوان جایگزینی برای محلول شستشوی دهان استفاده کرد. توصیه می‌شود اطراف محل فرنکتومی با دقت تمیز شود. بیماران باید بهداشت دهان و دندان، مانند استفاده از مسواک و نخ دندان را رعایت کنند. اگر جراحی فرنکتومی به وسیله چاقوی جراحی انجام شود، باید بخیه‌ها پس از دو هفته جذب شوند یا توسط پزشک کشیده شوند.

خطرات

تمام روش‌های جراحی خطراتی مانند خطر خونریزی، عفونت، آسیب عصبی، کبودی، زخم، تورم، درد و احساس ناراحتی دارند. جراحی فرنکتومی نیز ممکن است این خطرات را داشته باشد. جراح‌های دهانی، افرادی با صلاحیت و با تجربه هستند که تلاش می‌کنند این خطرات کاهش یابد. در برخی موارد، ممکن است بافت فرنوم دوباره رشد کرده و نیاز به جراحی مجدد باشد. فرنکتومی مجدد لبی بسیار نادرتر از فرنکتومی مجدد زبانی است. ممکن است در اطراف محل جراحی احساس سوزش و بی حسی وجود داشته باشد که این حس بخاطر آسیب وارده به عصب ایجاد می‌شود. اگر چنین حسی به وجود آمد، بیمار باید فورا به پزشک اطلاع دهد.

لیزر

فرنکتومی لیزری شامل استفاده از یک لیزر دستی برای جداسازی فرنولوم (بندهای بافتی متصل) از لب بالا یا زبان توسط دندانپزشک آموزش دیده است. این کار با کمک داروی بی حسی موضعی انجام می‌شود و معمولا یک تا دو دقیقه طول می‌کشد.

مزایا

سوزاندن زخم: هیچ خونریزی وجود ندارد، حتی در مواردی که بافت ضخیمی برداشته شود.
استریلیزه کردن: لیزر باکتری‌ها را می‌کشد و احتمال عفونت به صفر می‌رسد.
دقیق بودن: نوک لیزر، بر خلاف قیچی، کوچک است و به راحتی هر جا نیاز باشد می‌رود.
کامل بودن: در عمل با لیزر می‌توان خونریزی را کنترل کرد و می‌توان تا زمانی که بافت صد درصد برداشته شود از لیزر استفاده کرد.

مراقبت‌های بعدی

اکثر بزرگسالان و کودکان بین ۲۴ ساعت تا ۷۲ ساعت پس از عمل کمی احساس ناراحتی دارند. در نوزادان، بهبودی سریع‌تر حاصل می‌شود اما توصیه می‌شود نوزادان، که توانایی کمتری در بیان احساس ناراحتی در لب‌ها و زبانشان دارند و ممکن است در چند روز اول بیش از حد معمول گریه کنند و بهانه بگیرند می‌توانید با شیر دادن از سینه و تماس پوستی با کودک، او را کمی آرام کرده و از غذا دادن بهتر به کودک لذت ببرید.