بهترین انواع خمیردندان (ضد حساسیت، جرم گیر، سفید کننده): مزایا و مضرات

خمیردندان، خمیر یا ژلی است که همراه با مسواک برای تمیز کردن دندان‌ها و حفظ زیبایی و سلامت آن‌ها استفاده می‌شود. عناصر خاصی که در خمیردندان وجود دارند به تمیز شدن و درخشندگی دندان‌ها کمک می‌کنند و با گذشت زمان، لکه‌های دندانی و جرم‌ها را از بین می‌برند.

امروزه انواع مختلفی از خمیردندان‌ها وجود دارند که شامل مواد تشکیل‌دهنده متفاوت و کاربردهای گوناگون است. بر اساس نوع نیاز هر فرد می‌توان بهترین خمیردندان را انتخاب کرد. برای مشاوره با متخصصان ما در کلینیک دندانپزشکی دکترمرادخانی  درباره انواع خمیردندان و ویژگی‌های آن‌ها و یا رزرو نوبت می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

چرا از خمیردندان استفاده می‌کنیم؟


مسواک زدن با خمیردندان به چند دلیل، اهمیت دارد. اول از همه این که استفاده از خمیردندان و مسواک زدن به شیوه‌ی صحیح موجب از بین رفتن پلاک روی دندان‌ها می‌شود. پلاک‌ها لایه‌ای چسبنده و خطرناک از باکتری‌ها است که روی سطح دندان ایجاد شده و موجب پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه و نهایتاً لقی دندان می‌شود.

دوم اینکه خمیردندان حاوی فلوراید است که ساختار کلی دندان را استحکام می‌بخشد و آن را در برابر پوسیدگی مقاوم می‌کند. فلوراید با رساندن ماده‌ی معدنی مورد نیاز به مینای دندان، موجب بازسازی زودهنگام دندان قبل از آسیب رسیدن به آن می‌شود.

سوم این که وجود ترکیبات خاص در خمیردندان به تمیز کردن و ساییدن دندان کمک می‌کند و لکه‌های دندانی را از بین می‌برد. چهارم، خمیردندان به رفع بوی بد دهان و داشتن حس نفسی تازه و تمیز کمک می‌کند.

ترکیبات موجود در خمیردندان


محتویات خمیردندان معمولاً شامل موارد زیر می‌شود:

ساینده‌ی ملایم

ساینده‌های ملایم برای از بین بردن جرم‌های سطحی به کار می‌روند. برخی از انواع ساینده عبارت‌اند از کلسیم کربنات، ژل سیلیکای خشک‌شده، آلومینوم اکساید هیدراته، منیزیم کربنات، نمک فسفات و سیلیکات.

فلوراید

فلوراید با رساندن مواد مورد نیاز به مینای دندان موجب استحکام آن می‌شود و می‌تواند در مراحل اولیه‌ی پوسیدگی دندان، از پیشروی بیشتر پوسیدگی جلوگیری کند.

 ترکیبات نگهدارنده رطوبت

این ترکیبات موجب جلوگیری از کاهش رطوبت و خشک شدن خمیردندان می‌شوند. برخی از نگهدارنده‌های رطوبت عبارت‌اند از گلیسرول، پروپیلن، گلیکول و سوربیتول.

عناصر طعم دهنده

عناصر طعم دهنده مانند سدیم ساخارین یا سایر شیرین‌کننده‌ها برای بهبود طعم خمیردندان.

مواد قوام دهنده

این مواد موجب استحکام و قوام ترکیبات خمیردندان می‌شوند. برخی از مواد قوام دهنده عبارت‌اند از: کلوئید‌های معدنی، صمغ طبیعی، کلوئید‌های دریایی یا سلولز مصنوعی.

مواد شوینده

مواد شوینده موجب کف کردن خمیردندان می‌شوند. سدیم لوریل سولفات و سدیم N-لوریل ساکوزینات از جمله این مواد هستند.

ترکیبات فعال

خمیردندان‌ها ممکن است حاوی برخی ترکیبات فعال برای بهبود سلامت دهان باشند. فلوراید به طور فعال از بروز پوسیدگی دندان جلوگیری می‌کند و موجب استحکام مینای دندان می‌شود. سایر مواد فعال عبارت‌اند از:

  • پتاسیم نیترات برای کمک به کاهش حساسیت دندانی
  • ترکلوسان یا فلوراید قلع برای کاهش التهاب لثه
  • پری فسفات، تریکلوزان و سیترات روی برای کاهش تشکیل پلاک و جرم
  • ساینده‌های اصلاح‌شده‌ی سیلیکا یا آنزیم برای سفید کردن دندان‌ها که به صورت فیزیکی و با ساییدن دندان، جرم‌های سطحی را از بین می‌برد. همچنین ممکن است برای کمک به کاهش لکه‌های عمقی از هیدروژن پراکساید استفاده شود.

انواع مختلف خمیردندان


خمیردندان حاوی فلوراید

اغلب خمیردندان‌ها حاوی فلوراید هستند که با تقویت و استحکام دادن به دندان و مانع از پوسیدگی آن می‌شود. استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید هم برای کودکان و هم برای بزرگسالان توصیه می‌شود. افرادی که مبتلا به بیماری‌هایی هستند که موجب شده دندان آن‌ها مستعد پوسیدگی باشد، لازم است که حتماً از خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کنند. فلوراید نه ‌تنها از پوسیدگی دندان جلوگیری می‌کند بلکه با رساندن فلوراید به دندان موجب استحکام بیشتر آن می‌شود.

خمیردندان کودک

اغلب اوقات، کودکان تمایلی به مسواک کردن دندان‌های خود ندارند چرا که از طعم خمیردندان خوششان نمی‌آید. خوشبختانه، خمیردندان‌های بسیاری در بازار موجود هستند که مخصوص کودکان ساخته شده و طعمی دارند که کودکان قطعاً از آن خوششان می‌آید. شما باید خمیردندانی را برای کودک خود انتخاب کنید که دارای فلوراید نیست و در صورتی که کودکتان خمیردندان را قورت دهد، اشکالی نداشته باشد. تا جای ممکن خمیردندانی را انتخاب کنید که دارای رنگ مصنوعی و مواد نگهدارنده نباشد. می‌توانید  با دندانپزشک خود در مورد انتخاب خمیردندان مناسب برای کودک خود و میزان استفاده از خمیردندان (با توجه به سن کودک) مشورت بخواهید. خریدن خمیردندان با بسته‌بندی جذاب هم می‌تواند به تشویق بیشتر کودک برای مسواک زدن کمک کند.

خمیردندان ضدجرم

شستن عادی دندان‌ها برای از بین بردن پلاک‌ها و جلوگیری از تشکیل تارتار کافی نیست. لازم است که تارتار به روش حرفه‌ای و توسط دندانپزشک شسته شود و در غیر این صورت موجب بیماری لثه می‌شود. دندانپزشکان توصیه می‌کنند که از خمیردندانی استفاده کنید که در کنترل تشکیل تارتار مؤثر باشد. این موضوع خصوصاً برای افرادی توصیه می‌شود که دندان‌های آن‌ها بیشتر مستعد پوسیدگی است.

خمیردندان مخصوص دندان‌های حساس

آیا تا به ‌حال در حین خوردن نوشیدنی‌های سرد یا گرم در دندان‌های خود احساس گزگز یا سوزش داشته‌اید؟ این موضوع نشان‌دهنده‌ی حساسیت دندانی یا حساسیت زیاد دنتین باشد. اگر مینای دندان تضعیف شده باشد یا دندان دچار خرابی شده  و ریشه‌ی دندان در معرض محیط بیرونی قرار گرفته باشد، حساسیت دندانی رخ می‌دهد. اگر شما دچار حساسیت دندانی شده‌اید، احتمالاً دندانپزشک شما استفاده از خمیردندان ضدحساسیت را توصیه می‌کند که تا حدودی درد ناشی از حساسیت دندان‌ها را برطرف می‌کند. شما می‌توانید خمیردندان ضدحساسیتی انتخاب کنید که همزمان سفیدکننده یا حاوی فلوراید نیز هست.

خمیردندان مخصوص سفیدی دندان و رفع بوی بد دهان

اگر می‌خواهید با پلاک‌ها و جرم‌های دندانی مقابله کنید و دندان‌های خود را کاملاً سفید نگه دارید، باید از خمیردندانی استفاده کنید که نه ‌تنها دندان‌های شما را تمیزتر بلکه درخشنده‌تر نیز می‌کند. برخی از خمیردندان‌ها حاوی جوش‌شیرین برای جلوگیری از تشکیل جرم و آب‌اکسیژنه برای روشن کردن رنگ دندان هستند. همچنین می‌توان از خمیردندان‌های مخصوص سفیدکردن دندان استفاده کنید که از جرم دندان جلوگیری می‌کند.

خمیردندان‌های بسیار مختلف و متنوعی در بازار موجود هستند که انتخاب را برای شما مشکل می‌کنند. بنابراین برای انتخاب خمیردندان مناسب برای دندان‌های خود، هوشمندانه‌ترین کار این است که با دندانپزشک خود مشورت کنید. درهرحال، تنها استفاده از خمیردندان مناسب برای پیشگیری از بروز مشکلات دندانی کافی نیست و شما باید به طور کامل، اصول رعایت بهداشت دهان و دندان را رعایت کنید.

ترکیبات سمی در خمیردندان


استفاده بیش ‌از حد از برخی از مواد در خمیردندان‌ها می‌تواند برای سلامتی مضر باشد:

ترکلوسان

هرچند تریکلوسان به پیشگیری از بروز بیماری‌های لثه کمک می‌کند اما این مزیت تریکلوسان، بهای سنگینی نیز دارد. این ماده می‌تواند در بروز مقاومت به آنتی‌بیوتیک و اختلالات غدد درون‌ریز مؤثر باشد.

سدیم لوریل سولفات (SLS)

اغلب خمیردندان‌ها دارای مواد فعال سطحی مانند سدیم لوریل سولفات یا سدیم لوریل اتر سولفات هستند. مواد فعال سطحی، مواد شیمیایی هستند که موجب کف کردن خمیردندان می‌شوند. این مواد موجب شکسته شدن فسفولیپیدهای موجود روی زبان شده و بدین طریق در عملکرد پرزهای روی زبان که مزه را تشخیص می‌دهند اختلال ایجاد می‌کنند.

شیرین‌کننده‌های مصنوعی

اغلب خمیردندان‌های تجاری دارای آسپارتام به عنوان شیرین‌کننده‌ی  مصنوعی هستند. این ماده عمدتاً  از اسید اسپاستیک و فنیل آلانین تشکیل شده است. فنیل آلانین به صورت مصنوعی اصلاح شده است به طوری که گروه‌های متیل  که موجب شیرینی مزه می‌شوند را با خود حمل کند.

پیوند شیمیایی فنیل آلانین و متیل بسیار ضعیف است که موجب می‌شود گروه متیل متصل به فنیل آلانین به راحتی شکسته شده و تبدیل به متانول شود. ممکن است این موضوع به گوشتان خورده باشد که آپارتام بی ضرر است چرا که متانول ترکیبی طبیعی است که حتی در میوه‌ها نیز یافت می‌شود.

 با این حال متانول موجود در سبزیجات و میوه‌ها دارای پیوندی قوی با پکتین است و بنابراین این ماده با ایمنی کامل از دستگاه گوارش عبور کرده و دفع می‌شود. اما متانول تولید شده توسط آسپارتام اینگونه نیست و این ماده با هیچ ماده دیگری پیوند شیمیایی ندارد و از بدن دفع نمی‌شود.

فلوراید

خوردن فلوراید برای سلامتی بدن مضر است  و دانشمندان این موضوع را ثابت کرده‌اند که فلوراید ماده‌ای سمی است  که در بافت‌های بدن تجمع پیدا کرده، در عملکرد آنزیم‌ها اختلال ایجاد می‌کند و بدین ترتیب برخی تأثیرات مضری بر بدن از جمله اختلالات عصبی و غددی ایجاد می‌کند.

کودکان به شدت در معرض مصرف ناآگاهانه فلوراید و تأثیرات مخرب آن هستند چرا که ممکن است خمیردندان خود را اشتباهاً قورت دهند. اگر کودک شما در سن بسیار پایینی است، به شما توصیه می‌کنیم که در ابتدا خمیردندان بدون فلوراید برای او تهیه کنید تا زمانی که به خوبی بیاموزد که خمیردندان خود را قورت ندهد. به بزرگسالان نیز توصیه می‌شود که متوجه این موضوع باشند و تا در معرض مسمومیت فلوراید قرار نگیرند.