بوی بد دهان؛ علت، رفع و درمان آن

بوی بد دهان، که تحت عنوان هالیتوزیس نیز شناخته می‌شود، ۲۵٪ افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بوی بد دهان عوامل متعددی دارد، اما در اغلب موارد ریشه آن به اختلالات بهداشت دهان و دندان‌ها مربوط می‌شود. بوی بد دهان می‌تواند نگرانی قابل ‌توجهی ایجاد کند، ممکن است باعث خجالت و اضطراب افراد شود، اما به‌طورکلی، درمان آن نسبتاً آسان است. گاهی اوقات بوی بد دهان به مشکلات دهان و دندان و یا بیماری‌های لثه مربوط می‌شود، بنابراین بهتر است در اسرع وقت به دندانپزشک خود مراجعه نمایید. بوی بد دهان، بوی ناخوشایندی است که از دهان استشمام می‌شود. این حالت می‌تواند موجب رنجش بیش‌ازحد افراد شود. حتی ممکن است اعتمادبه‌نفس افراد را به میزان زیادی تحت تأثیر قرار دهد.

اگر شما از بوی بد دهان رنج می‌برید و می‌خواهید از دست آن خلاص شوید، باید با راهکارهای درمانی آشنا شوید. از جمله روش‌های درمانی، می‌توان به درمان بیماری‌های لثه، درمان مشکلات دندانی شامل پوسیدگی، عفونت و ترمیم دندان‌ها اشاره کرد. همچنین به‌واسطه راهکارهایی همچون؛ استفاده از دهان‌شویه‌ها، آدامس‌های بدون قند، ترک سیگار و تغییر عادات بد خود می‌توانید بهداشت دهان و دندان‌های خود را بهبود ببخشید. متخصصان ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی با ارائه‌ی مشاوره در مورد علل بوی بد دهان، شما را با انواع روش‌های درمانی موجود برای رفع بوی بد دهان آشنا می‌کنند. جهت رزرو وقت مشاوره با متخصصین کلینیک دکتر مرادخانی یا رزرو نوبت درمان می‌توانید با ما تماس بگیرید.

علل بوی بد دهان


بیماری‌های مربوط به دهان و دندان

وجود مداوم بوی بد و یا مزه بد در دهان، می‌تواند علامتی هشداردهنده از بیماری‌های لثه (پریودنتال) باشد. بیماری لثه توسط تجمع پلاک‌ها بر روی دندان ایجاد می‌شود. باکتری‌ها موجب شکل‌گیری سمومی می‌شوند، که باعث تحریک لثه‌ها می‌شود. اگر بیماری لثه درمان نشود، می‌تواند به لثه‌ها و استخوان فک آسیب برساند.

سایر علل بوی بد دهان شامل مواردی همچون: عدم اندازه بودن ابزارهای ارتودنسی، عفونت‌های قارچی دهان و پوسیدگی دندان‌ها می‌باشد. برخی از بیماری‌ها نیز می‌توانند باعث بوی بد دهان شوند. در اینجا به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم: عفونت‌های دستگاه تنفسی مانند ذات‌الریه یا برونشیت، عفونت سینوس‌ها، ترشحات پشت حلق، دیابت، برگشت مزمن اسید معده و مشکلات کبدی یا کلیوی.

حذف وعده‌های غذایی

 باور کنید یا نه، حذف وعده غذایی می‌تواند تنفس شما را بدبو کند. با توجه به پژوهش‌های انجام‌ گرفته، افرادی که رژیم می‌گیرند، اگر تعداد وعده‌های غذایی خود را کاهش دهند، اغلب دچار بوی بد دهان خواهند شد. برای جلوگیری از آن، سعی کنید به‌طور منظم وعده‌های غذایی خود را حداقل بافاصله سه الی چهار ساعت از هم جدا نمایید.

مسواک نزدن به ‌اندازه کافی

 اگر شما حداقل دو بار در روز و هر بار حداقل به مدت دو دقیقه از مسواک استفاده نمی‌کنید، در معرض بوی بد دهان قرار خواهید گرفت. مطمئن شوید که با مسواک خود روی زبان را نیز تمیز می‌کنید، ذرات غذایی ممکن است بر روی زبان نیز قرار گرفته و باعث ایجاد بوی بد دهان شوند.

مسواک زدن در زمان اشتباه

 بسیاری از ما عادت داریم صبح بعد از بیدار شدن مسواک بزنیم. اما اگر شما قبل از خوردن صبحانه مسواک بزنید، ممکن است مواد غذایی وعده صبحانه در بین دندان‌ها گیر کند. این مواد غذایی باعث تجمع باکتری‌ها شده و به‌صورت شایع باعث ایجاد بوی بد دهان می‌شوند.

غذاهای دارای رایحه قوی

سیر باعث ناخوشایند شدن بوی تنفس شما می‌شود. اگر شما در وضعیتی هستید که باید دهانتان خوش‌بو باشد، از مصرف غذاهایی که رایحه قوی دارند مانند: پیاز، سیر و یا حتی قهوه و الکل خودداری کنید.

خشکی دهان

برخی از درمان‌های پزشکی و داروها می‌توانند به‌واسطه کاهش میزان ترشح بزاق باعث خشکی دهان شوند، که به آن زروستومی می‌گویند. بزاق مسئول پاک‌سازی سلول‌های تولیدکننده بوی بد در دهان می‌باشد. اگر شما به ‌اندازه کافی بزاق در دهان خود نداشته باشید، با باقی ماندن این سلول‌ها در دهان، مبتلا به بوی بد دهان خواهید شد.

مصرف دخانیات

ده‌ها دلیل برای ترک سیگار یا جویدن تنباکو وجود دارد، بوی بد دهان یکی از آن‌ها است. افراد سیگاری و یا کسانی که تنباکو می‌جوند، اغلب بوی توتون و تنباکو در نفس آن‌ها باقی می‌ماند، این امر می‌تواند باعث تجمع باکتری‌ها در دهان شود که به دنبال آن بوی بد دهان ایجاد خواهد شد.

علائم


بارزترین علامت و نشانه بوی بد دهان، وجود بوی نامطبوع در دهان است.

علائم و نشانه‌های دیگر بوی بد دهان عبارت‌اند از:

  • وجود طعم نامطبوع یا ترش در دهان و یا تغییر مزه دهان
  • خشکی دهان
  • ایجاد یک‌لایه پوششی بر روی زبان.

تشخیص


اگر تنفس شما بدبو شده است، شما به بوی بد دهان مبتلا شده‌اید، نیازی به کار تشخیصی بیشتر توسط پزشک نمی‌باشد. اما اگر بوی بد دهان شما به‌صورت مزمن از بین نرود و با رعایت بهداشت دهان و دندان‌ها برطرف نگردید، یا هم‌زمان مبتلا به علائم دیگری نیز شدید، باید به دندانپزشک مراجعه نمایید تا علت زمینه‌ای آن مشخص گردد.

درمان


درمان‌های دندانپزشکی

رفع بوی بد دهان تا حد زیادی به تشخیص و علت زمینه‌ای آن بستگی دارد. بوی بد دهان ممکن است خیلی ساده با رعایت نکات مربوط به بهداشت دهان و دندان‌ها برطرف گردد و یا ممکن است، به درمان‌های بیشتری نیاز باشد، از جمله: جرم‌گیری، تسطیح ریشه (تمیز کردن عمقی دندان‌ها)، استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان باکتری‌های مضر و غیره. در تمام موارد نیاز است شما به‌صورت منظم تحت نظر دندانپزشک خود قرار داشته باشید. این درمان‌ها ممکن است توسط دندانپزشک عمومی یا در صورت لزوم توسط یک متخصص پریودنتیست انجام شود، متخصصی که در زمینه درمان بیماری‌های لثه تخصص دارد. هدف از درمان، ایجاد یک محیط سالم در دهان است تا از رشد باکتری‌ها جلوگیری به عمل آید. اگر بوی بد دهان به مشکلات دندانی مربوط باشد، درمان‌هایی همچون ترمیم دندان‌ها، رفع پوسیدگی، درمان بیماری‌های مربوط به لثه، درمان حفره خشک پس از کشیدن دندان یا درمان اوپرکولوم (آمدن لثه بر روی دندان) دندان عقل، الزامی است.

مطالعات نشان داده است، درمان بیماری‌های لثه ترکیبات فرار گوگرد (VSC) را ۴۰ الی ۶۰ درصد کاهش می‌دهد. همچنین پاک‌سازی زبان از باکتری‌ها توسط پاک‌کننده‌های زبان و یا مسواک نیز می‌تواند، ترکیبات گوگردی دهان که باعث ایجاد بوی بد دهان می‌شود را کاهش دهد. با این ‌حال، اگر تنها زبان تمیز شود و بیماری‌های لثه تحت درمان قرار نگیرند، سطح این ترکیبات دوباره افزایش خواهد یافت. دهان‌شویه‌ها نیز تنها به‌طور موقت کمک می‌کنند، مگر اینکه بیماری‌های زمینه‌ای دندان درمان شوند. اگر بوی بد دهان منشأ سیستمیک داشته باشد، ممکن است مداخله مناسب پزشکی و یا حتی جراحی موردنیاز باشد.

مسواک زدن دندان‌ها

دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید تا باقی‌مانده غذاها و پلاک‌ها را از دندان‌های خود پاک نمایید. بعد از خوردن غذا دندان‌های خود را مسواک بزنید (همراه خود در مدرسه و یا محل کار، مسواک خود را همراه داشته باشید تا بعد از ناهار بتوانید از آن استفاده کنید). مسواک خود را هر ۲ الی ۳ ماه و یا پس از مبتلا شدن به بیماری‌ها عوض کنید.

زبان خود را مسواک بزنید

هنگامی‌که دندان‌های خود را مسواک زدید، به ‌آرامی زبان خود را نیز مسواک بزنید. این کار در کاهش ذرات غذایی باقی‌مانده و کاهش باکتری‌هایی که منجر به ایجاد بوی بد دهان می‌شوند، مؤثر است. اگر تمایل داشته باشید، می‌توانید از مسواک‌های مخصوصی که فقط بدین منظور طراحی شده‌اند، استفاده نمایید.

استفاده از نخ دندان

از نخ دندان استفاده کنید تا بین دندان‌های خود را تمیز کرده و مواد غذایی به دام افتاده را پاک کنید. این ذرات غذایی می‌توانند موجب پوسیدگی دندان‌ها شوند. مسواک زدن تنها، فقط حدود ۶۰ در صد سطح دندان‌ها را پاک می‌کند.

شستشوی دهان

اگر شما ترجیح می‌دهید تا بعد از صبحانه برای مسواک زدن صبر کنید، می‌توانید دهان خود را شستشو شو دهید. این کار نه‌تنها دهان شما را خنک و تازه می‌کند، می‌تواند پلاک‌های دهان که دندان و لثه شما را تحت تأثیر قرار می‌دهند، نیز پاک نماید.

استفاده از دهان‌شویه‌ها

دهان‌شویه‌های مختلفی با طعم‌های متفاوت در دسترس هستند، برخی از آن‌ها حاوی روغن‌های مفید، از جمله بنزوات سدیم یا اسید بنزوئیک هستند. گیاهان و روغن‌های مفید به خنثی کردن مواد زائد که باعث ایجاد بوی بد دهان و تجمع باکتری‌ها می‌شوند، کمک می‌کنند.

جویدن آدامس

یک بسته آدامس نعناعی، بدون قند نزدیک خود نگه دارید و از آن استفاده نمایید. جویدن آدامس می‌تواند جریان بزاق را افزایش دهد، همچنین طعم نعناع نیز مزه دهان شما را دلپذیر خواهد کرد.

رژیم غذایی

 از موادی غذایی همچون: هویج، کرفس و سیب بیشتر استفاده کنید. میوه‌ها و سبزیجات ترد، (ترجیحاً ارگانیک)، که سرشار از فیبر هستند، در مبارزه با بوی بد دهان مفید می‌باشند.

ترک عادت‌های بد

یک‌راه برای جلوگیری از ایجاد بوی بد دهان، جلوگیری از عادت‌های است که باعث ایجاد بوی بد دهان می‌شوند. این بدان معناست که شما باید شب‌هنگام مراقب غذای مصرفی خود باشید، مصرف دخانیات را ترک کرده و به میزان کافی آب بنوشید. اگر شما در شب دچار تشنگی می‌شوید، یک لیوان آب در کنار تخت خود داشته باشید تا در صورت نیاز چند جرعه‌ای از آن بنوشید.

تمیز کردن دندان مصنوعی

اگر شما از دندان مصنوعی استفاده می‌کنید، باید شب آن‌ها را از دهان خود خارج کرده تا به دهان خود استراحت بدهید. دندان مصنوعی خود را قبل از استفاده مجدد در صبح روز بعد، به‌طور کامل تمیز کنید. برای تمیز کردن دندان مصنوعی خود از خمیردندان استفاده نکنید، این کار می‌تواند سطح آن‌ها را دچار خش و لکه نماید. آن‌ها را به‌طور کامل به کمک مواد شوینده مخصوص و آب ولرم، کرم‌های مخصوص دندان مصنوعی و یا قرص‌های تمیزکننده دندان مصنوعی تمیز نمایید.