ترمیم و کشیدن دندان شیری کودکان

والدین اغلب از فهمیدن این موضوع که کودک آن‌ها دچار پوسیدگی دندان شده است، واهمه دارند. ممکن است نیاز به ترمیم ریشه دندان و یا بازسازی دندان‌های شیری کودکان، مورد تردید والدین واقع شود، چرا که در نهایت آن‌ها خواهند افتاد. اما باید بدانید که معاینه دندان کودکان خردسال شما توسط دندان‌پزشک و انجام درمانهای دندانپزشکی ویژه کودکان،  تا سن دوسالگی از اهمیت بالایی برخوردار است. پدر و مادر باید توجه داشته باشند که‌ترمیم دندان‌های شیری کودک برای جلوگیری از مشکلات بعدی دندان‌های دائمی در بزرگ‌سالی، بسیار مهم است.

اغلب به دلیل نگرانی عدم همکاری کودکان جهت درمان، والدین خیلی دیر به دندانپزشک مراجعه می‌کنند. اگر پوسیدگی دندان زود تشخیص داده شود، ممکن است به پر کردن دندان نیاز نشود. اما تأخیر در درمان ممکن است بسیار گران‌تر و مستلزم درمان‌های بیشتر دندان‌پزشکی باشد.

درمان‌هایی که متخصصین ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی برای کودکان استفاده می‌کنند، به عوامل بسیار متعددی بستگی دارد (مانند سن و امکان گسترش پوسیدگی در آینده) و می‌تواند کاملاً پیچیده و گسترده باشد.

در صورت داشتن هرگونه سؤال در مورد روش‌های دندانپزشکی موجود برای کودکان، می‌توانید با با ما در تماس باشید.

دندان شیری چگونه پوسیده می‌شود؟


مینای دندان‌های شیری بسیار نازک است و خیلی زودتر از دندان‌های دائمی دچار پوسیدگی می‌شود. هنگامی که پوسیدگی دندان در کودکان آغاز می‌شود، برای بار اول شما متوجه صاف شدن ظاهر مینای دندان آن‌ها خواهید شد، پس‌ازآن یک نقطه سفید در آن‌ها ظاهر می‌گردد. این نقطه سفید از اولین نشانه‌های پوسیدگی دندان است که به‌سرعت می‌تواند منجر به تشکیل یک حفره دندانی شود. اگر دندان‌ها به‌صورت مکرر در معرض آب‌میوه‌ها و یا سایر نوشیدنی‌ها (به‌غیراز آب) قرار گیرند (به‌عنوان‌مثال در داخل شیشه شیر نوزاد و یا لیوان‌های مخصوص نوزادان)، منجر به پوسیدگی دندان‌های پیش نوزادان می‌شود. کودکان به‌ندرت از ناراحتی‌های مربوط به پوسیدگی‌های دندانی شکایت می‌کنند، حتی اگر دندان‌های آن‌ها دچار حفره‌ای بزرگ‌شده باشد. والدین باید مواظب وجود هرگونه لکه تیره و یا حفره‌ای در دندان‌های کودک خود باشند.

چرا دندان شیری کودک باید ترمیم شود؟


اگر دندان پوسیده کودک شما درمان نشوند، ممکن است باعث بروز مشکلاتی از جمله موارد زیر گردد:

 انحراف دندان‌ها

حضور دندان‌های شیری برای هدایت و جوانه‌زنی دندان‌های دائمی به‌صورت صحیح، از اهمیت بالایی برخوردار است. هشت دندان آسیای (مولر) نوزاد معمولاً بین نه الی دوازده‌سالگی خواهند افتاد. اگر دندان‌های شیری آسیا به علت پوسیدگی از بین بروند، ممکن است دندان آسیای سال شش، در فک به سمت جلو حرکت کند، بنابراین فضای رشد دندان آسیای دائمی که قرار است جایگزین دندان شیری شود، بسته و محدود خواهد شد.

قبل از دوسالگی، وجود دندان‌های شیری فک بالای کودک (دندان‌های پیش) برای صحبت کردن طبیعی، لازم است. ظاهر صورت نیز با از دست دادن زودهنگام دندان‌های شیری تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

آبسه یا عفونت دندانی

اگر پوسیدگی دندان‌های شیری به‌موقع درمان نگردد، ممکن است دندان‌های شیری دچار آبسه شوند. ممکن است در بالا و یا پایین لثه تورم ایجاد شده و ترشحات چرکی از آن خارج شود. اگر در اثر عفونت دندانی، نوزاد شما دچار تب، درد و تورم گردید، فوراً باید تحت درمان قرار بگیرد. احتمالاً این دندان باید کشیده شود. ممکن است در برخی موارد خاص، حتی لازم باشد کودک در بیمارستان بستری شود.

گسترش پوسیدگی

ممکن است پوسیدگی دندان‌ها، از راه تماس مستقیم و یا انتقال از طریق بزاق دهان که می‌تواند تمام دندان‌ها را در معرض قرار دهد، به بقیه دندان‌ها سرایت نماید. کودکانی که دچار پوسیدگی دندان‌های شیری می‌شوند، احتمالاً در آینده بیشتر دچار پوسیدگی دندان‌های دائمی خواهند شد. به کمک رفع پوسیدگی دندان‌های شیری و ترمیم آن‌ها، پوسیدگی ناشی از باکتری‌ها به میزان زیادی کاهش خواهد یافت. استفاده از فلوراید موضعی در قالب خمیردندان و یا فلوراید درمانی، می‌تواند در تقویت مینای دندان‌ها مؤثر باشد.

مشکلات دیگر ناشی از پوسیدگی دندان‌های شیری

پوسیدگی دندان‌ها به میزان قابل‌توجهی می‌تواند کیفیت زندگی کودکان را تأثیر قرار دهد. اگر کودک به‌واسطه دندان‌درد یا وجود درد هنگام جویدن، نتواند به‌درستی غذا بخورد، ممکن است دچار مشکلات تغذیه‌ای شود. همچنین ممکن است، رشد، وزن، الگوی خواب، رفتار و عملکرد او در مدرسه نیز تحت تأثیر قرار بگیرد.

حداقل تا قبل از دوسالگی کودک خود را برای معاینه نزد دندان‌پزشک ببرید. تا شش‌سالگی دندان‌های کودک خود را مسواک بزنید. درصورتی‌که فضای بین‌دندانی کودک شما بسته است، از نخ دندان استفاده نمایید. از دادن مداوم غذاهای ترد، چیپس، آب‌میوه، و یا نوشیدنی‌های شیرین (به‌غیراز آب) در بطری کودک پس از یک‌سالگی خودداری کنید. درمان دندان‌های کودک خود را به خاطر ترس به تعویق نیندازید. متخصصان دندانپزشکی کودکان افراد باصلاحیتی هستند، که در خصوص درمان کودکان از تجربه و مهارت بالایی برخوردار هستند. دانش و تلاش شما در خصوص مراقبت از دندان‌های کودکتان، بر بهداشت دهان و دندان مابقی زندگی آن‌ها تأثیر خواهد گذاشت.

روش‌های ترمیم دندان شیری در کودکان


درمان دندان‌های شیری کودکان، بخصوص کودکانی که دندان‌هایشان به هم متصل است، با درمان دندان‌های بزرگ‌سالان بسیار متفاوت است. دندان‌پزشک باید عوامل متعددی را در این خصوص در نظر بگیرد، ازجمله میزان رشد روانی کودک، توانایی کودک در استقرار بر روی صندلی دندان‌پزشکی و عادت‌های غذایی و بهداشتی کودک. در اینجا به‌طور خلاصه برخی از گزینه‌های درمانی معرفی  خواهند شد:

زیر نظر گرفتن و پیگیری پوسیدگی‌ها

این روش، یک درمان محافظه‌کارانه است. بر اساس عوامل مختلفی ازجمله اندازه و تعداد دندان‌های پوسیده، سن کودک، نحوه مسواک زدن و نخ دندان کشیدن کودک و همچنین رشد کودک، ممکن است دندان‌پزشک این گزینه درمانی را توصیه نماید.

پرکننده‌های سفید دندانی

این پرکننده‌های سفید پلاستیکی بسیار رایج هستند و به‌خوبی می‌توانند در درمان دندان‌های شیری مؤثر واقع شوند. معمولاً دندانپزشکان از پرکننده‌های نقره‌ای (آمالگام) برای کودکان استفاده نمی‌کنند، زیرا که آن‌ها حاوی جیوه بوده و ممکن است برای سلامتی کودک و محیط‌زیست مضر باشند.

روکش و یا تاج نقره‌ای

این روکش‌های دندانی  از فولاد ضدزنگ (بدون جیوه) ساخته می‌شوند. هنگامی که حفره دندانی بزرگ‌شده باشد و باعث شکستگی در دو طرف دندان‌ها شده باشد و یا در مواردی که دندان کودک نیاز به عصب‌کشی داشته باشد  ممکن است دندانپزشک از انواع مختلف روکش‌های دندانی استفاده نماید. دوام روکش‌های دندانی از پرکننده‌های دندانی بیشتر است و دندان‌ها در برابر پوسیدگی‌ها، بیشتر محافظت می‌شوند. اگر سن کودک شما بیشتر است و یا دندان‌های زیادی از او دچار پوسیدگی شده‌اند (با ریسک بالا) ممکن است دندان‌پزشک برای جلوگیری از ایجاد پوسیدگی بیشتر، از روکش‌های دندانی استفاده نماید.

روکش‌های دندانی سفید

این نوع از روکش‌های دندانی جدیدتر هستند و از جنس زیرکونیا ساخته می‌شوند. این گزینه درمانی از لحاظ زیبایی بهتر از روکش‌های نقره‌ای است و می‌تواند برای دندان‌های جلو و یا عقب دهان بکار گرفته شوند. کودکانی که تنها به مقداری جزئی روکش نیازمند هستند و یا می‌توانند در طول درمان بر روی صندلی باقی بمانند، می‌توانند از این گزینه درمانی بهره ببرند. گاهی اوقات این روکش‌های دندانی پرهزینه‌تر از روکش‌های نقره‌ای می‌باشند، اما بسیاری از والدین به دلیل ظاهر طبیعی این روکش‌ها، ترجیح می‌دهند از آن‌ها استفاده نمایند.

کشیدن دندان

اگر در اثر پوسیدگی دندان دچار عفونت یا آبسه شده باشد و عفونت قسمت پالپ (مغز) دندان و همچنین اعصاب و عروق خونی دندان را درگیر کرده باشد،ممکن است کشیدن دندان ضروری باشد. چرا که عفونت می‌تواند باعث ایجاد آسیب‌دیدگی در دندان‌های دائمی و یا ناهنجارهای دندانی شود. پس از کشیدن دندان، یک ابزار مخصوصی به نام " نگه‌دارنده فضا" در محل خالی دندان کشیده شده، قرار داده می‌شود. این وسیله اجازه نمی‌دهد، دندان‌های مجاور، فضای موردنیاز رشد دندان‌های دائمی را اشغال نمایند.

از چه روش‌های بی‌حسی درترمیم دندان‌های شیری استفاده می‌شود؟


به‌طور معمول، درمان در مطب به کمک اکسید نیتروژن یا گاز خنده انجام می‌شود. این گاز اجازه می‌دهد تا کودک در طول درمان راحت باشد. در عرض پنج دقیقه اثر این گاز کاملاً برطرف خواهد شد. همچنین این گاز احتمال، حرکات انعکاسی دهان را کاهش می‌دهد، درنتیجه کودک شما در طول درمان راحت‌تر خواهد بود و درمان دندانپزشکی او نیز راحت‌تر انجام خواهد شد.

اگر دندانپزشک به‌ تنهایی قادر به انجام درمان با اکسید نیتروژن نباشد، ممکن است از آرام‌بخش‌های خوراکی (فقط برای چند دندان) استفاده نماید. اگر کودک نیازمند انجام درمان‌های گسترده دندانپزشکی باشد، شرایط او خاص باشد، درگذشته تجربه‌ای دردناک از دندانپزشکی داشته باشد و یا دچار اضطراب شدید شود، ممکن است بیهوشی عمومی توصیه شود.