درد مفصل فک و صورت: علت و درمان

درد صورت و فک یک مشکل شایع بین میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا است. تشخیص و درمان این عارضه باعث ایجاد چالش‌های درمانی متعددی در میان جامعه پزشکی شده است. از آنجا که درد فک به دلایل متعددی ایجاد می‌شود، تشخیص صحیح علت آن از اهمیت زیادی برخوردار است. پزشکان باید دلیل اصلی را تشخیص داده تا بتوانند بهترین روش درمانی برای برطرف کردن درد را ارائه دهند. اصلی‌ترین دلیل گزارش‌شده درد فک، اختلالات مفصل تمپروماندیبولار است. این عارضه در حدود ۱۲ درصد افراد را تحت تأثیر قرار داده است. حدود ۵ درصد از افراد به دلیل شدت این عارضه اقدام به درمان نموده‌اند. زنانی که در سن بارداری قرار دارند بیش از سایرین به اختلالات مفصل تمپروماندیبولار مبتلا می‌شوند.

در صورتی که بیماران هریک ز علائم زیر را داشته باشند باید برای درمان به پزشک مراجعه نمایند:

  • مؤثر نبودن درمان‌های خانگی به کار گرفته شده برای درمان درد فک
  • در صورتی که درد فک در انجام فعالیت‌های روزمره فرد خلل وارد کند.
  • حرکات غیرطبیعی فک
  • صدا دادن مفاصل فک در هنگامی که فک را حرکت می‌دهید.
  • درد در گردن یا قسمت فوقانی کمر
  • چشم درد
  • سر درد
  • وجود صدای زنگ در گوش
  • مشکلات دندانی مانند شکستگی و پوسیدگی دندان‌ها

بیماران باید بلافاصله اقدامات درمانی لازم را انجام دهند تا دلیل ایجاد درد مشخص شده و برنامه درمانی مناسب بیماری آنها توسط پزشک ارائه شود. درمان سریع و به موقع از بروز عوارض و بیماری‌های مزمن و بلند مدت پیشگیری می‌کند. دندانپزشکان، جراحان دهان و دندان و پزشکان قادر به ارزیابی و معاینه درد فک هستند. برای اطلاع از روش‌هایی که متخصصین ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی جهت درمان مشکلات و درد فک و صورت انجام می‌دهند و یا رزرو نوبت می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

علل


درد فک ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد که می‌تواند به آسیب‌دیدگی‌های فیزیکی، مشکلات عصبی یا مشکلات مرتبط با عروق خونی مربوط باشد. اصلی‌ترین علت درد فک اختلالات مفصل تمپروماندیبولار است. اختلالات مفصل تمپروماندیبولار شامل اختلالات این مفصل و مشکلات عضلانی در عضلاتی که باعث حرکت فک می‌شوند است. این عضلات به عضلات جویدن معروف هستند.

برخی دیگر از دلایل درد فک و صورت عبارتند از:

دندان قروچه یا باز کردن بیش‌ازحد دهان

در بیشتر موارد افراد در هنگام خواب دندان قروچه می‌روند که این کار منجر به آسیب‌دیدگی دندان‌ها و درد فک می‌شود. این حالت ممکن است در هنگام افزایش استرس‌های هیجانی یا عاطفی نیز ایجاد شود.

استئومیلیت

این یک عارضه است که دران عفونت موجود در بدن بر استخوان‌ها و بافت‌های همراه آن اثر می‌گذارد.

آرتروز

بیماری‌های آرتروزی مانند آرتروز استخوان و استئوآرتریت باعث می‌شوند که سطح استخوان‌ها فرسوده شوند.

سینووست یا کپسولیت

در این عارضه پوشش مفصل یا رباط‌های متصل به استخوان‌ها متورم می‌شوند.

بیماری‌های دندانی

این بیماری‌ها شامل بیماری‌های لثه، پوسیدگی دندان، فاصله بین دندان‌ها، آسیب‌دیدگی و شکستگی دندان‌ها یا آبسه دندان می‌شود.

مشکلات سینوسی 

مشکلات سینوسی بر حفره‌های بینی اثر می‌گذارند.

سردردهای تنشی

سردردهای تنشی معمولاً به دلیل استرس ایجادشده و منجر به ایجاد درد در صورت می‌شوند.

دردهای عصبی

این نوع درد مزمن زمانی اتفاق می‌افتد که عصب‌ها آسیب دیده و سیگنال‌های درد را به مغز مخابره می‌کنند. این درد ممکن است دائمی و مستمر باشد یا به صورت مقطعی احساس شود.

 دردهای عروقی

این نوع از درد زمانی اتفاق می‌افتد که خونرسانی به قسمتی از بدن متوقف شود. این عارضه به دلیل ابتلا به برخی بیماری‌ها مانند آرتریت سلول غول‌آسا و انسداد شریان کاروتید ایجاد می‌شود.

دردهای عروقی عصبی

این نوع درد به دلیل ابتلا به بیماری‌هایی که هم بر عصب و هم بر عروق خونی اثر می‌گذارد مانند میگرن و سردردهای خوشه‌ای ایجاد می‌شود. درد همچنین ممکن است به دلیل عوامل مربوط به سبک زندگی مانند استرس‌های هیجانی و عاطفی، اختلالات خواب و فقدان برخی مواد مغذی یا خستگی ایجاد شود.

علائم


علائم درد فک به علت ایجادکننده آن بستگی دارد. برخی از علائم درد فک عبارتند از:

  • درد صورت که در هنگام استفاده از فک تشدید می‌شود.
  • حساسیت به لمس در مفاصل و عضلات
  • محدود شدن دامنه حرکتی فک
  • انحراف فک
  • صدای تق‌تق فک در هنگانی که فک باز و بسته می‌شود.
  • شنیدن صدای زنگ در گوش
  • گوش درد
  • سر درد همراه با درد گوش و فشار پشت چشم یا سر درد تنها
  • سرگیجه
  • قفل شدن فک
  • درد ضربان دار مبهم تا شدید
  • حساسیت شدید به درد
  • سرگیجه و احساس چرخش سر
  • دندان درد
  • سر دردهای تنشی
  • دردهای عصبی مانند سوزش
  • تب
  • تورم صورت

عوارض


عوارض به علت و عوامل همراه با درد بستگی دارد و می‌تواند شامل اقدامات درمانی نیز شود. برخی از این عوارض عبارتند از:

تشخیص

پزشک برای تشخیص و درمان علت درد فک باید برخی از آزمایش‌ها را در دستور کار قرار دهد. آزمایش‌های زیر می‌تواند به وی در تشخیص علت درد فک کمک کند:

  • معاینه فیزیکی شامل ارزیابی عصب‌ها، استخوان‌های گردن، فک، دهان و عضلات
  • بررسی کامل سوابق درد و بیماری
  • انجام برخی آزمایش‌ها مانند آزمایش تعیین نرخ رسوب سلول‌های قرمز در خون که برای تشخیص بیماری‌هایی که باعث ایجاد این درد می‌شوند به کار برده می‌شود.
  • روش‌های تصویربرداری رادیولوژی مانند عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس و ام آر آی
  • بررسی وضعیت روانی و روان‌شناختی

در صورتی که پزشک تشخیص دهد که درد فک به دلیل ابتلا به برخی بیماری‌های خاص ایجاد شده است ممکن است دستور انجام برخی آزمایش‌های دیگر را نیز بدهد. در صورت لزوم وی در مورد روش‌های تشخیص برای تعیین علت درد فک با شما بحث و تبادل‌نظر خواهد کرد.

اقدامات درمانی


درمان درد فک به علت‌های ایجادکننده این درد بستگی دارد. روش‌های درمانی بسیار متنوع بوده و شامل موارد زیر می‌شود:

  • در صورتی که درد فک ناشی از وجود عفونت باشد مصرف آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود.
  • انجام عمل‌های جراحی فک برای برداشتن استخوان‌های آسیب‌دیده، درمان عصب‌های آسیب‌دیده یا برای تشخیص بیماری
  • استفاده از محافظ دهان مانند نایت گارد
  • فیزیوتراپی
  • شل کننده‌های عضلات یا آرام‌بخش‌های عضلانی برای کمک به شل شدن عضلات آسیب‌دیده
  • داروهای ضدافسردگی که می‌توانید در درمان برخی از بیماری‌های دردناک مؤثر واقع شود.
  • کپسایسین موضعی که در درمان برخی بیماری‌های مرتبط با عصب‌ها مؤثر است.
  • تزریق استروئید برای کاهش التهاب و تورم
  • درمان‌های ضدویروسی برای درمان عفونت‌های ویروسی مانند هرپس زوستر
  • داروهای مسکن و ضد درد
  • اکسیژن درمانی و تجویز برخی داروها برای درمان سردردهای خوشه‌ای
  • برخی داروهای فشار خون برای درمان میگرن
  • عصب‌کشی دندان  برای درمان عفونت‌های دندان
  • کشیدن دندان در صورتی که باعث ناهنجاری‌های دندانی یا عفونت‌های دندانی شده باشد.
  • اسپری واپوکولانت برای کاهش دردهای عضلانی که به نقاط ماشه‌ای معروف هستند.
  • تزریق با بیحسی موضعی
  • کشش عضلانی برای درمان عضلات آسیب‌دیده
  • ریلکسیشن
  • رژیم‌های غذایی ملایم برای اجتناب از حرکت فک و دندان قروچه رفتن
  • درمان‌های مبتنی بر رطوبت گرم یا سرما درمانی
  • ماساژ درمانی و طب سوزنی
  • اصلاح وضعیت بدنی برای پیشگیری از رگ به رگ شدن گردن و کمر

روش‌های درمانی دیگر را نیز می‌توان برای درمان درد فک به کار برد که استفاده از آنها پس از شناخت علت ایجادکننده درد امکان‌پذیر است. پزشکان در مورد بهترین روش درمانی متناسب با شرایط هر فرد با وی صحبت می‌کنند.

پیشگیری


 با دانستن محرک‌های درد فک می‌توان از بروز دوباره درد پیشگیری کرد. برخی ز اقدامات پیشگیرانه که می‌تواند مفید باشد عبارتند از:

  • اجتناب از مصرف غذاهای جویدنی، آدامس، جویدن ناخن یا اجسام سخت دیگر
  • خوردن غذاهای نرم و آبکی مانند سوپ و ماکارونی
  • خوردن غذا در لقمه‌های کوچک‌تر
  • اجتناب از مصرف کافئین
  • ماساژ، مدیتیشن و حرکات ایروبیک
  • مصرف مکمل‌های کلسیم و منیزیم در صورت نیاز
  • جلوگیری از خمیازه کشیدن
  • خوابیدن به پشت یا به پهلو و اجتناب از خوابیدن روی شکم
  • جلوگیری از دندان قروچه رفتن
  • پرهیز از حمل کیف روی شانه‌ها به مدت طولانی و تعویض متناوب شانه‌ها به این منظور
  • دقت در وضعیت‌های صحیح بدنی
  • مراقبت‌های دوره‌ای از دندان‌ها

بیماران باید همیشه از مطمئن و بی‌خطر بودن اقدامات پیشگیرانه اطمینان حاصل نموده و به این منظور باید با پزشک خود مشورت کنند تا مطمئن شوند که این اقدامات برای شرایط آنها مناسب است.