درمان دندان درد شدید با روش های خانگی و دندانپزشکی

هر کسی که دندان درد را تجربه کرده باشد، تایید می‌کند که این درد تا چد حد می‌تواند آزاردهنده و طاقت‌فرسا باشد. دندان درد خفیف چندان باعث ناراحتی نمی‌شود و فقط منبع تحریکی مداوم است، اما همین درد ملایم اگر نادیده گرفته شود، دیر یا زود به دندان درد شدیدی تبدیل می‌شود که حتی اجازه غذا خوردن، خوابیدن، حرف زدن و انجام فعالیت‌های روزمره را از شما سلب می‌کند. درد دندان کوچک و بزرگ نمی‌شناسد و شدت آن در گستره‌ای از تیر کشیدنی ملایم تا دردی غیرقابل تحمل متغیر است. دندان درد ممکن است ناگهانی باشد یا به تدریج و به مرور زمان ایجاد شود.

بهترین کار این است که به محض بروز نخستین نشانه دندان درد به دندانپزشک مراجعه کنید تا مشکل به سرعت درمان شود. اما متأسفانه بسیاری از مردم این کار ساده را به دلایلی مانند ترس از دندانپزشک یا درمان‌های دندانپزشکی پشت گوش می‌اندازند. این اهمال باعث می‌شود که پوسیدگی کوچکی که به سادگی قابل ترمیم بود، پیشرفت کند و به دردی کشنده و ضربان‌دار دامن بزند که چاره آن عصب‌کشی یا کشیدن دندان است.

اگر دندان درد شدید دارید یا درد دندان پس از گذشت دو روز آرام نشده و یا با علائمی چون تب، درد فک یا گوش درد همراه باشد، در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید تا تشخیص به درستی صورت گیرد و درمان مناسب پیشنهاد شود. دندان درد علل متعددی دارد و تقریباً غیرممکن است که خود بیمار بتواند علت بروز درد را تشخیص دهد. بنابراین مراجعه به دندانپزشک برای تعیین علت اصلی درد و برخورداری از درمان مناسب ضروری است. علاوه بر دشوار بودن خودتشخیصی، کوتاهی یا تاخیر در شروع درمان مناسب و روی آوردن به درمان‌های بی‌فایده یا متوقف کننده‌ی موقتی درد عارضه را تشدید می‌کند و در نهایت باید درمانی گسترده‌تر انجام شود که هزینه بالاتری را نیز دربردارد. متخصصین دندانپزشکی پس از تشخیص علت دندان درد از روش‌هایی همچون عصب‌کشی، پر کردن، استفاده از داروها و در صورت نیاز کشیدن دندان استفاده خواهند کرد. برای اطلاع از ساعات کار کلینیک و یا رزرو نوبت می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

دندان درد با چه نشانه‌هایی همراه است؟


علائم دندان درد معمولاً دردی است که در فک یا لثه حس می‌شود. نوع درد متغیر است و از درد سنگین و مداوم تا درد ناگهانی و تیر کشنده متغیر است. درد گاهی اوقات در واکنش به محرک‌هایی معین بروز می‌یابد و گاهی مداوم است. علائم متداول دندان درد به شرح زیر است:

  • درد ناگهانی و تیر کشنده
  • درد عمیق ضربان‌دار
  • درد موضعی اطراف یک دندان معین
  • درد منتشر شونده در فک‌ها یا گوش‌ها
  • درد منتشر شونده در شانه‌ها، سر یا گردن
  • افزایش حساسیت دندان به گرما یا سرما
  • تشدید دندان درد هنگام جویدن
  • حساس بودن دندان یا لثه به لمس
  • تشدید شدن درد در اثر حرکت کردن یا ورزش کردن
  • مختل شدن خواب به دلیل درد شدید دندان
  • تسکین یافتن درد پس از مصرف مسکن یا استفاده از کمپرس گرم
  • دندان درد همراه با تب، عرق، درد قفسه سینه، حالت تهوع یا تعریق
  • خونریزی لثه
  • قرمز شدن اطراف خط لثه
  • متورم شدن لثه‌ها یا فک

البته درد فک یا لثه همواره علامت مشکل داشتن دندان نیست، اختلال‌های شایع گوش و حلق و بینی مانند سینوزیت یا عفونت‌های گلو و گوش نیز باعث احساس درد در اطراف دندان می‌شود. در این حالت درد از نوع منتشر شونده یا ارجاعی است. اگر تمایلی به مراجعه به دندانپزشک ندارید، دست‌کم با پزشک عمومی مشورت کنید تا علت دردتان به درستی مشخص شود.

در صورت مواجهه با علائم زیر به سرعت به دندانپزشک مراجعه کنید:

  • دندان درد شدیدی که پس از مصرف مسکن نیز برطرف نمی‌شود.
  • دندان دردی که بیش از یک یا دو روز استمرار داشته است.
  • اگر علائم دندان درد با تب، گوش درد یا درد هنگام باز کردن دهان همراه است.

عوامل به وجود آورنده درد شدید دندان چه هستند؟


پوسیدگی دندان شایع‌ترین علت دندان درد است. هر یک از مشکلات زیر می‌تواند علت شروع دندان درد باشد:

  • پوسیدگی دندان
  • نمایان شدن ریشه دندان
  • ترک خوردن یا شکستن دندان
  • آسیب یا ضربه دیدن دندان
  • بیماری‌های لثه
  • عفونت دندان یا لثه
  • دندان قروچه
  • آبسه دندان
  • ناهنجاری‌های بایت
  • درآمدن دندان

دیگر علل درد ارتباط چندانی با سلامتی دندان‌ها ندارد. ناراحتی‌های قلبی مانند آنژین نیز با درد دندان‌ها و فک همراه است. اختلال‌های مفصل گیجگاهی ـ فکی (TMJ/TMD)، مشکلات سینوس و عفونت‌های گوش نیز علائم ناراحت کننده‌ای را ایجاد می‌کند که شباهت بسیاری به دندان درد دارد. کشیدگی عضله‌های صورت نیز علائم مشابهی را در پی دارد. دندانپزشک در چنین شرایطی بیمار را به متخصص مربوطه معرفی می‌کند.

درمان قطعی و فوری دندان درد چیست؟


دندانپزشک دهان و دندان‌ها را برای تشخیص علت اصلی دندان درد به دقت معاینه می‌کند. عکس‌برداری دندان نیز به منظور اطلاع بیشتر از وضعیت دندان‌ها و تعیین مشکل ریشه‌ها و لثه‌ها انجام می‌شود. وجود دندان عقل نهفته می تواند یکی دیگر از علل دندان درد باشد که با معاینات مربوطه تشخیص داده می شود. نوع درمان دندان درد به علت بروز آن بستگی دارد. در ادامه درمان‌های احتمالی دندان درد را توضیح می‌دهیم.

پر کردن دندان

اگر پوسیدگی علت دندان درد باشد، برای درمان درد دندان دندانپزشک حفره ناشی از پوسیدگی را پر می‌کند.

عصب‌کشی

اگر علت دندان درد عفونت کردن عصب دندان باشد، درمان عصب‌کشی ضرورت می‌یابد. باکتری‌های راه یافته به فضای داخلی ریشه دندان باعث عفونت می‌شوند.

تجویز دارو برای درمان عفونت

در صورتی که بیمار تب داشته باشد یا فکش متورم شده باشد، دندانپزشک آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند.

کشیدن دندان

اگر هیچ راهی برای تسکین درد و حفظ کردن دندان وجود نداشته باشد، دندان کشیده می‌شود.

جرم‌گیری عمقی

گیر کردن یک تکه کوچک غذا، برای مثال پوسته ذرت بو داده، زیر لثه باعث عفونت می‌شود. در این حالت جرم‌گیری عمقی انجام می‌شود. گاهی اوقات پس از جرم‌گیری درمان‌های خاص لثه شروع می‌شود.

مصرف دارو

مصرف مسکن‌های غیرتجویزی غالباً بهترین درمان موقت دندان درد محسوب می‌شود. البته مصرف این داروها عوارض جانبی خاص خود را دارد. بنابراین اگر از قبل دچار عارضه هستید یا داروهای دیگری مصرف می‌کنید، بهتر است ابتدا با پزشک مشورت کنید.

درمان‌های خانگی و گیاهی دندان درد

درمان‌های خانگی و درمان‌های جایگزین را نمی‌توان جایگزین مطمئن و موثر برای درمان‌های متداول تسکین دندان درد دانست. درمان‌های طبیعی علائم را تا حدی تسکین می‌دهند و در صورت دسترسی نداشتن به دندانپزشک یا در مدت انتظار برای شروع درمان می‌توان از آنها بهره گرفت. با استفاده از روش‌های ساده زیر می‌توانید دندان درد شدید را تسکین دهید:

  • مصرف مسکن‌های غیرتجویزی غالباً بهترین درمان موقت دندان درد محسوب می‌شود. البته مصرف این داروها عوارض جانبی خاص خود را دارد. بنابراین اگر از قبل دچار عارضه هستید یا داروهای دیگری مصرف می‌کنید، بهتر است ابتدا با پزشک مشورت کنید.
  • سیر یکی از پرطرفدارترین و پرکاربردترین درمان‌های خانگی ناراحتی‌های دندان است. سیر برای درمان پوسیدگی دندان و دیگر عفونت‌های دهان بسیار سودمند است.
  • ویژگی‌های ضدباکتریایی پیاز نیز به اثبات رسیده است و براساس پژوهش‌های انجام شده مصرف پیاز در مقابله با عفونت‌های دندانی مفید است.
  • میخک یکی از قدیمی‌ترین درمان‌های خانگی دندان درد است. میخک به دلیل خواص ضدمیکروبی و به عنوان یک مسکن طبیعی برای درمان دندان درد مصرف می‌شود.
  • بهترین روش کاهش ورم و درد ناشی از دندان درد شستن دهان با محلول آب نمک گرم است.

پیشگیری


  • رعایت بهداشت دهان و دندان بهترین راه پیشگیری از دندان درد است. دندانپزشکان توصیه می‌کنند که دندان‌ها را دو بار در روز مسواک بزنید. مسواک زدن به روش صحیح و استفاده از خمیردندان فلوراید به خوبی از مشکلات دهان و دندان جلوگیری می‌کند. روش صحیح مسواک زدن بسیار مهم است، مسواک را با زاویه‌ای اندک به دست بگیرید و آن را روی هر دندان جلو و عقب بکشید.
  • کشیدن نخ دندان پس از هر وعده غذایی از جمع شدن جرم و پلاک جلوگیری می‌کند و لثه‌ها را قوی نگه می‌دارد. علاوه بر مسواک زدن و نخ کشیدن باید از دهانشویه نیز استفاده کنید تا پلاک بین دندان‌ها جمع نشود.
  • برای پیشگیری از ناراحتی‌های دهان و دندان باید به طور منظم و حداقل سالی دو بار به دندانپزشک مراجعه کنید. در صورت روبرو شدن با هر گونه نشانه هشداردهنده یا علائمی مانند تورم یا خونریزی لثه‌ها، لق شدن دندان‌ها، بدبو شدن دهان یا حساسیت به گرما یا سرما در اولین فرصت با دندانپزشک تماس بگیرید.
  • جرم‌گیری و ویزیت‌های دوره‌ای برای حفظ سلامت دهان و دندان‌ها ضروری است. اگر مستعد ابتلا به مشکلاتی چون پوسیدگی یا سوراخ شدن دندان‌ها هستید، دندانپزشک فلورایدتراپی یا فیشورسیلانت را برای پیشگیری از پوسیدگی توصیه خواهد کرد.
  • بانوانی که در دوران بارداری دچار دندان درد می‌شوند، از اکثر آنتی بیوتیک‌ها و داروها نمی‌توانند استفاده کنند. بنابراین درمان‌های خانگی و طبیعی برای تسکین موقتی دندان درد به ایشان پیشنهاد می‌شود. بعضی درمان‌های خاص باید تا زمان متولد شدن نوزاد به تاخیر انداخته شود. به بانوان باردار توصیه می‌شود که زمان ویزیت‌های دندانپزشکی را به خاطر بسپارند و حتی‌الامکان در این ۹ ماه نیز به دندانپزشکی مراجعه کنند.
  • درمان‌های خانگی دندان درد کودکان را تا حدی تسکین می‌دهد تا بتوان کودک را در زمان تعین شده به دندانپزشکی برد. به خاطر داشته باشید که هیچ‌گاه برای آموزش دادن و نهادینه کردن عادت‌های رعایت بهداشت دهان و دندان زود نیست و بهتر است این کار را از سنین پایین شروع کنید. چک‌آپ‌های سالانه دندانپزشکی کودک را جدی بگیرید تا همیشه شاهد لبخند زیبای فرزند دلبند خود باشید.

سوالات متداول


آیا همراه با دندان درد، تب دارید؟

ممکن است به همراه دندان درد، تب داشته باشید. این حالت می‌تواند زمانی رخ دهد که شما دچار عفونت دندان، لثه یا عفونت سینوسی باشید. همچنین ممکن است دچار قرمزی و تورم همراه با عفونت باشید. عفونت نیاز به درمان سریع برای جلوگیری از گسترش یا بدتر شدن آن دارد. اگر دندان درد همراه با تب دارید، لطفا در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید.

آیا دندان درد باعث سر درد می‌شود؟

دندان درد می‌تواند به دلایل مختلف موجب سردرد شوند. فشار دادن فک روی هم در پاسخ به دندان درد می‌تواند منجر به سردرد شود. زمانی که عصب سه قلو که از فک و سر شما عبور می‌کند، تحت تاثیر قرار می‌گیرد نیز ممکن است سردرد و دندان درد را تجربه کنید. عفونت‌های سینوسی که با دندان درد اتفاق می‌افتد نیز می‌تواند باعث سر درد، به ویژه در پشت چشم‌ها شود.

اگر دندان‌ها در هنگام مسواک زدن دچار درد شود، آیا باید مسواک زدن متوقف شود؟

مسواک زدن را متوقف نکنید، درد در هنگام مسواک زدن معمولا نشانه‌ای از پوسیدگی یا بیماری‌های پریودنتال است. مسواک زدن را دو بار در روز انجام دهید تا بتوانید به دندانپزشک خود مراجعه کنید. ممکن است که شما بیش از حد محکم مسواک بزنید. خوشبختانه این دندان درد به راحتی درمان می‌شود زیرا همه نیاز شما این است که از یک مسواک نرم استفاده کنید و در حین مسواک زدن مسواک را خیلی محکم فشار ندهید.

اگر دندان‌ها تنها در زمان نخ دندان کشیدن دچار درد می‌شوند، آیا باید از این کار اجتناب کنید؟

درد در هنگام نخ دندان کشیدن می‌تواند یک شاخص اولیه از بیماری لثه باشد. اگر چه غیر منطقی به نظر می‌رسد ، کشیدن نخ دندان در بلند مدت به لثه‌ها کمک می‌کند. با کشیدن نخ دندان به صورت منظم، لثه‌ها سالم‌تر می‌شوند و درد باید برطرف شود. اگر همچنان درد داشتید، برای درمان بیماری‌های لثه، به دندانپزشک خود مراجعه کنید. همچنین این احتمال وجود دارد که شما به صورت اشتباه نخ دندان می‌کشید که باعث درد موقت پس از کشیدن نخ دندان می‌شود.

آیا دندان درد در حین بارداری طبیعی است؟

شایع‌ترین علل حساسیت دندانی در دوران بارداری هورمون‌ها هستند. در واقع هورمون‌های بارداری می‌توانند بر شیوه واکنش بدن شما به باکتری تاثیر بگذارند که می‌تواند منجر به عفونت پریودنتال و درد دندان و لثه شود.

در زمان بارداری چه اقدامی برای دندان می‌توان انجام داد؟

یک مسکن بدون نسخه، مانند استامینوفن، ممکن است تسکین دهنده کوتاه مدت برای دندان درد باشد. همه زنان باردار قبل از مصرف هر گونه داروی بدون نسخه باید با پزشک مشورت کنند. در بیشتر موارد، استفاده از ایبوپروفن و آسپرین در دوران بارداری مناسب نیست.

چگونه می‌توانید در خانه دندان درد را از بین ببرید؟

تا زمانی که بتوانید به دندانپزشک مراجعه کنید، یکی از بهترین کارهایی که می‌توانید انجام دهید این است که دهان خود را با آب گرم و نمک شست و شو دهید. ترکیب مناسب ۱/۲ قاشق چای خوری نمک با ۸ اونس آب است. این ترکیب را پس از شستشوی دهان بیرون بریرید و آن قورت ندهید. همچنین می‌توانید به آرامی در اطراف دندان‌های دارای درد نخ دندان بکشید تا هر باقیمانده مواد غذایی که ممکن است بین آن‌ها گیر کرده باشد را بیرون بیاورید.

چرا در زمان استفاده از بریس دندان‌های شما دچار درد می‌شوند؟

اگر برای محکم کردن بریس‌هایتان به متخصص ارتودنسی مراجعه کرده باشید، ممکن است در اطراف دندان‌ها و لثه‌ها احساس ناراحتی کنید. نگران نباشید، این حالت طبیعی است. هر زمان که جلسه چکاپ داشته باشید، متخصص ارتودنسی شما تنظیماتی را برای آرچ وایر انجام می‌دهد (نوار فلزی که در سراسر دندان‌های شما کشیده شده است و می‌تواند باعث دندان درد شود). هر تنظیم بریس یک گام به سوی داشتن دندان‌های صاف است، اما گاهی حرکت دندان‌ها می‌تواند دردناك باشد.

چگونه دندان درد ناشی از شکستگی دندان را تسکین دهیم؟

دندان شکسته یا ترک خورده ممکن است باعث دندان درد بسیار شدید شود، به ویژه اگر پالپ درونی دندان در معرض قرار گیرد. پالپ جایی است که عروق خونی، عصب و بافت همبند دندان قرار دارند و اگر این ناحیه دچار التهاب و یا عفونت شود، درد می‌تواند شدید باشد. راه‌هایی برای رهایی از دندان درد ناشی از دندان ترک خورده یا شکسته وجود دارد، اما این راه‌ها، راه حل‌های دائمی نیستند. برای هر دندان آسیب دیده، در نهایت باید به دندانپزشک مراجعه کنید، به ویژه اگر در معرض عصب قرار گرفته باشد.

چه چیزی باعث درد پس از عصب کشی می‌شود؟

حساسیت در اطراف دندان درمان شده پس از عصب کشی طبیعی است، اما باید حداکثر ۳ تا ۵ روز طول بکشد. اگر درد بیش از چند روز ادامه یابد، این فرآیند ممکن است عوارضی ایجاد کرده باشد. برخی از علل احتمالی درد پس از درمان ریشه شامل عفونت در استخوان، عصب کشی عفونی، سیمان یا هوا که به نوک ریشه فشار وارد می‌کند، پر شدگی یا روکش بیش از حد بزرگ، نشت هیپوکلریت سدیم و کانال از دست رفته می‌باشد. شما می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید تا درد خود را برطرف کنید:

  •  با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید. اگر بعد از این فرآیند درد ادامه داری را تجربه کردید، بلافاصله با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید.
  •  یک بسته یخ را برای تسکین و آرام کردن درد روی دندان قرار دهید.
  •  داروهای مسکن بدون نسخه. ایبوپروفن می‌تواند به تسکین درد و کاهش تورم کمک کند.
  •  شستشو با آب نمک را امتحان کنید. آب نمک می‌تواند با عفونت پس از درمان ریشه مبارزه کند و درد را کاهش دهد. یک قاشق چای خوری نمک را در یک لیوان آب گرم بریزید و ۲-۳ بار در روز دهان را شستشو دهید.
  •  با بالش‌های بلند بخوابید. بالا بردن بالش از لرزیدن لثه‌ها و عصب‌ها جلوگیری می‌کند.

چه چیزی باعث دندان درد پس از پر کردن دندان می‌شود؟

پر کردن دندان برای جایگزینی ناحیه پوسیده دندان استفاده می‌شود که باعث کاهش درد ناشی از پوسیدگی می‌شود. اما دندان درد پس از پر کردن دندان غیر معمول نیست. برخی از دلایل شایع دندان درد پس از پر شدگی عبارتند از:

  •  حساسیت دندان: دندانی که به تازگی پر شده است بیشتر به غذاهای گرم و غذاهای سرد، درجه حرارت هوا و فشار ناشی از گاز گرفتن حساس است. این نوع دندان درد پس از پر شدن پوسیدگی در عرض چند هفته باید برطرف شود. اگر چنین نبود، با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
  •  پر شدگی دارای ترک یا شل: دندان درد پس از پر کردن پوسیدگی ممکن است زمانی رخ دهد که پر شدگی به درستی به دندان متصل نباشد یا دارای ترک باشد. اگر مشکوک هستید که درد دندان شما ناشی از پر شدگی شکسته یا نادرست است، با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
  •  واکنش آلرژیک به پر کردن دندان: بعضی افراد به مواد مورد استفاده در پر کردن، مانند نقره حساسیت دارند. برای کمک به جلوگیری از دندان درد پس از پرکردن پوسیدگی، اطمینان حاصل کنید که هنگام بحث در مورد گزینه‌های پر کردن دندان، دندانپزشک خود را از هر گونه آلرژی مطلع کنید.

چرا پس از روکش کردن دندان دچار درد می‌شود؟

دلایل متعددی وجود دارد که دندان پس از انجام روکش دچار درد می‌شود:

  • دندان به زمانی برای وفق پذیری نیاز دارد.
  •  دندان نیاز به عصب کشی دارد.
  •  روکش بیش از حد بلند است و جویدن با آن باعث درد می‌شود.

این دلایل اصلی درد دندان پس از انجام روکش می‌باشند. استدلال هر کدام می‌تواند به موقعیت شما بستگی داشته باشد.

چرا دندان پس از تمیز کردن دچار درد می‌شود؟

پس از روش‌های تمیز کردن دندان، به ویژه پس از آنکه متخصص بهداشت دهان و دندان شما تمیزکاری عمقی را انجام می‌دهد، ممکن است درد و حساسیت دندانی را تجربه کنید. با گذشت زمان، این حالات برطرف می‌شوند و دندان‎ها و لثه‌های شما سالم‌تر از گذشته خواهد بود. اما اگر پس از تمیز کردن دندان‌ها، حساسیت دندانی را تجربه کرده و بیش از حد معمول طول بکشد، دندانپزشک شما می‌تواند کمک و مشاوره لازم را ارائه دهد.