درمان عفونت و آبسه دندان و لثه

آبسه دندان یک عفونت باکتریایی است که ممکن است با درد همراه باشد و یا دردی نداشته باشد و معمولاً با چرک همراه است. این نوع از عفونت معمولاً در نزدیکی ریشه دندان یا در سطح لثه اطراف دندان ایجاد می‌شود. اگر دندان پوسیده باشد و این پوسیدگی به پالپ دندان که حفره مرکزی دندان است رسیده باشد ممکن است آبسه دندان اتفاق افتد. اگر عفونت در لثه ایجاد شده باشد، آبسه دندان به دلیل ابتلا به بیماری‌های لثه ایجاد می‌شود. اگر آبسه دندان تحت درمان قرار نگیرد، ممکن است به سمت استخوان فک گسترش یافته و باعث ایجاد عوارض شدید و خطرناکی شود.

اگر شما فکر می‌کنید دچار عفونت دندان یا آبسه لثه شده‌اید باید بلافاصله برای انجام اقدامات درمانی به یک دندانپزشک مراجعه کنید. اگر آبسه دندان را تحت درمان قرار ندهید ممکن است دردناک‌تر شده و باعث افتادن دندان شما شود. عوارض دیگر که می‌توانند خطرناک و حتی مهلک باشند معمولاً به ندرت اتفاق می‌افتند.

دندانپزشکان ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی می‌توانند ناراحتی شما را برطرف کرده و عملکرد طبیعی دهان و دندان شما را با انجام اقدامات درمانی مناسب مانند عصب‌کشی دندان و تخلیه آبسه دندان بازگردانده، و یا در صورتی که نتوان دندان را حفظ کرد دندان شما را بکشند. برای کنترل عفونت دندان ممکن است دندانپزشک مصرف آنتی‌بیوتیک را برای شما تجویز کند. جهت اطلاع از روش‌های ما در این کلینیک جهت درمان التهاب و عفونت و درد دندان و لثه و یا رزرو نوبت، می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

انواع آبسه


آبسه با منشأ دندانی

پوسیدگی دندان یک عفونت باکتریایی در دندان است. زمانی که این پوسیدگی کوچک بوده و محدود به مینای دندان یا عاج دندان است می‌توان آن را با پر کردن یا استفاده از اینله یا اونله درمان نمود؛ اما زمانی که پوسیدگی به پالپ دندان (جایی که ریشه دندان قرار دارد) می‌رسد باعث عفونی شدن پالپ شده و آبسه در اطراف ریشه دندان شکل می‌گیرد.

به یاد داشته باشید که آبسه و پوسیدگی به طور تدریجی شکل می‌گیرند و ممکن است ایجاد آنها با درد همراه نباشد؛ اما در صورت گسترش آبسه، عفونت به طور ناگهانی شتاب می‌گیرد و باعث تورم و درد زیادی می‌شود. بهترین روش برای شناسایی آبسه یا پوسیدگی دندان انجام معاینات دندان و عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس از دندان توسط دندانپزشک است.

آبسه با منشأ لثه‌ای

اگر بهداشت دهان و دندان به درستی رعایت نشود و پلاک‌های دندان به طور مرتب تمیز نشوند ممکن است باعث ایجاد جرم شده که روی دندان و لثه می‌چسبند. جرم جمع شده، و باعث التهاب و عفونت در لثه می‌شود.

اگر این جرم‌ها تمیز نشوند و جرمگیری دندان انجام نشود، ممکن است به مرور در لثه نفوذ کنند و استخوان‌های نگهدارنده دندان‌ها را از بین ببرند. به این بیماری پریودنتیت گفته می‌شود. این بیماری نیز می‌تواند باعث ایجاد آبسه دندان‌ها در سطح لثه شده و با درد و تورم همراه است. البته پریودنتیت ممکن است به مرور زمان شکل گرفته و بدون ایجاد درد، استخوان‌ها را از بین ببرد. در نتیجه دندان‌ها لق شده و خودبه‌خود می‌افتند یا به گونه‌ای می‌شوند که باید آنها را کشید.

چه عواملی احتمال ابتلا به عفونت لثه و دندان را افزایش می‌دهند؟


  • بیماری‌هایی مانند دیابت، رفلاکس معده یا بیماری‌هایی که باعث ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن می‌شوند.
  • خشکی دهان یا کم بودن میزان ترشح بزاق
  • استعمال دخانیات یا نوشیدن مشروبات الکلی
  • انجام پرتودرمانی در سر و گردن
  • برخی داروها مانند استروئیدها، داروهای آلرژی یا داروهای کنترل کننده فشار خون

علائم


مهم‌ترین علامت عفونت لثه و دندانی درد شدید و ناگهانی در دندان مبتلا به عفونت است. ممکن است مدت‌ها قبل از این که شما متوجه وجود عفونت دندان خود شوید این عارضه به مرور و بدون درد شکل گرفته باشد. برخی دیگر از علائم آبسه دندان عبارتند از:

  • قرمزی و تورم لثه‌ها
  • درد در هنگام جویدن
  • سر درد، تب و احساس ضعف عمومی
  • وجود مقادیر زیادی چرک سبز رنگ و بدبو که به مرور از آبسه بیرون آمده و پس از آن درد در نقاط دندان شروع می‌شود.

عوارض جانبی


اگر آبسه و عفونت دندان تحت درمان قرار نگیرد ممکن است منجر به بروز عوارض شدید و خطرناکی شود که سلامت فرد را به شدت تحت تأثیر قرار داده و در برخی موارد ممکن است مهلک باشد.

  • فیستول یک حفره است که در صورت مزمن شدن آبسه در لثه ایجاد می‌شود و چرک خودبه‌خود در دهان تخلیه می‌شود. زمانی که فیستول شکل می‌گیرد معمولاً درد کاهش می‌یابد و پایین لثه قرمز یا سفید می‌شود.
  • لقی دندان نیز ممکن است به دلیل آبسه دندان اتفاق بیفتد. آبسه باعث ایجاد عفونت در استخوان‌های نگهدارنده دندان شده و اگر باعث آسیب‌دیدگی شدید استخوان شود (پریودنتیت) دندان لق شده و در نهایت می‌افتد.
  • آبسه مغزی نیز ممکن است اتفاق بیفتد. ممکن است آبسه از طریق عروق خونی از دهان به سمت مغز گسترش یابد. آبسه مغزی باعث کما می‌شود.
  • عفونت‌های سینوسی نیز به دلیل این که ریشه دندان‌های آسیای بالایی نزدیک سینوس‌ها قرار دارد ممکن است ایجاد شود. اگر آبسه دندان با چرک همراه باشد ممکن است سینوس‌ها نیز چرکی شده و چرک آنها در دهان تخلیه شود.
  • اندوکاردیت باکتریایی ممکن است زمانی که آبسه دندانی از طریق عروق خونی به سمت قلب گسترش یابد ایجاد می‌شود. این باکتری‌ها باعث عفونی شدن قلب شده و ممکن است عواقب مهلکی به دنبال داشته باشند.
  • آنژین لودویگ یک عفونت خطرناک است که در برخی موارد که بر صورت و پایین فک اثر می‌گذارد، می‌تواند مهلک باشد. این عارضه معمولاً در بزرگسالانی که دچار آبسه دندان شده و اقدام به درمان آن نکرده‌اند اتفاق می‌افتد. این عارضه به این دلیل خطرناک است که ممکن است باعث انسداد مسیر عبور هوا شده و منجر به خفگی و نهایتاً مرگ شود.

تشخیص


دندانپزشک دندان‌ها و لثه شما را معاینه می‌کند. وی چرک، قرمزی، تورم یا توده‌های ایجاد شده را بررسی و معاینه می‌کند. ممکن است تست‌های تشخیصی زیر انجام شود:

  • عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس که شکستگی دندان یا تجمع مایع را نشان می‌دهد.
  • آسپیراسیون با سوزن که ممکن است برای خالی کردن مایعات درون آبسه به کار برده شود. سپس مایع خارج‌شده برای تست و آزمایش به آزمایشگاه ارسال می‌شود. این آزمایش‌ها علت بروز آبسه و عفونت دندان را مشخص می‌کند.

درمان عفونت لثه و دندان


مراقبت و درمان آبسه‌های دندان به شدت عفونت دندان و منشأ ایجاد آبسه (آبسه با منشأ دهانی باشد با منشأ لثه‌ای) بستگی دارد.

دارو

مصرف آنتی‌بیوتیک ضروری است اما آخرین روش درمان نیست زیرا آنتی‌بیوتیک‌ها آبسه را فقط به طور موقتی کاهش می‌دهند. ایبوپروفن یا استامینوفن برای کاهش درد و تب مصرف می‌شوند. از دندانپزشک در مورد مقدار و زمان مصرف این داروها سؤال کنید.

تخلیه

در صورتی که آبسه بسیار پیشرفته باشد باید چرک آن را تخلیه کرد. در صورتی که آبسه لثه و دندان منشأ لثه‌ای داشته باشد، تخلیه یا کورتاژ آن ضروری است. با ایجاد یک شکاف روی آبسه می‌توان چرک آن را تخلیه کرد.

مراقبت‌های دندانی

اگر منشأ آبسه، دندان باشد می‌توان با عصب‌کشی آن را درمان کرد. سپس یک روکش روی دندان قرار داده می‌شود تا درمان تکمیل شود.

کشیدن دندان

اگر فردی نمی‌تواند برای انجام عمل‌های عصب‌کشی یا قرار دادن روکش دندانی هزینه کند نباید اجازه دهد که آبسه در دهان او باقی بماند و دندان باید کشیده شود تا از بروز عواقب خطرناک ناشی از عفونت دندان پیشگیری شود. همیشه بهتر است که دندان فرد حفظ شود اما می‌توان از دندان مصنوعی با ایمپلنت‌های دندان نیز استفاده کرده و آنها را جایگزین دندان عادی نمود. در صورتی که دندان به شدت خراب شده باشد یا اگر استخوان کافی برای نگهداشتن دندان باقی نمانده باشد، کشیدن دندان ضروری است.

درمان‌های خانگی


  • بالا بردن دما: این کار با قرار دادن یک حوله گرم روی محل آبسه در صورت انجام می‌شود. حوله گرم باید در حدود ۲۰ دقیقه و حداقل چهار مرتبه در روز روی آبسه دندان قرار داده شود.
  • کیسه چای گیاهی خشک: یک کیسه چای گیاهی خشک بین دندان و لثه قرار دهید و بگذارید ۴۰ تا ۶۰ دقیقه روی محل آبسه بماند. در حد امکان باید این کیسه چای در سمت غیر ملتهب دندان قرار داده شود و صورت کمی بالا نگهداشته شود تا روی ناحیه اطراف لثه و دندان را خیس کند و چرک آن تخلیه شود.
  • محلول‌های شستشو: با ترکیب نصف لیوان آب گرم و یک‌چهارم قاشق پتاسیم محلولی ساخته و با آن حداکثر سه مرتبه در روز دهان و دندان‌های خود را بشویید.
  • پودر گل میخک، یخ و پراکسید هیدروژن: حفره ایجاد شده در دندان را با پودر گل میخک پر کرده و دو قطعه یخ یا پراکسید هیدروژن را در ناحیه آسیب‌دیده قرار دهید تا به بهبود وضعیت شما کمک کند.

پیشگیری


ابتلا به آبسه دندان می‌تواند ناراحت‌کننده و دردناک باشد؛ اما روش‌هایی وجود دارد که با کمک آنها می‌توانید از بروز آبسه دندان پیشگیری کنید. برخی از این روش‌ها عبارتند از:

  • رعایت بهداشت دهان و دندان شامل سه مرتبه مسواک زدن در روز و استفاده از نخ دندان دو مرتبه در روز
  • مراجعات دوره‌ای به دندانپزشک برای معاینه دندان‌ها که بهتر است دو مرتبه در سال انجام شود.
  • جرمگیری و تمیز کردن دوره‌ای دندان‌ها
  • کاهش استعمال دخانیات یا ترک همه آنها