دندان‌ قروچه و ساییدگی دندان:علت و درمان

اکثر افراد شاید گاهی دندان‌هایشان را روی‌هم فشار دهند یا بسایند. دندان ساییدن گاه‌به‌گاه که به آن دندان‌ قروچه نیز میگویند، معمولاً موجب آسیب نمی‌شود اما وقتی دندان‌ قروچه به‌طور منظم اتفاق بیافتد، ممکن است دندان‌ها آسیب ببینند و مشکلات دهان و دندانی دیگری نیز رخ دهد.اگرچه دندان‌ قروچه می‌تواند به خاطر استرس و اضطراب باشد، اما اغلب در حین خواب اتفاق می‌افتد و احتمالاً بیشتر به علت نامرتب بودن دندان‌ها یا فک، افتادن دندان یا کجی دندان می‌باشد. این مشکل همچنین ممکن است به علت یک اختلال خواب به نام آپنه خواب به وجود آید.اگر فکر می‌کنید که دندان‌ قروچه دارید، با متخصص دندانپزشک خود صحبت کنید. او دهان و فک شما را برای تشخیص علائم دندان‌ قروچه، مثل سفتی فک و خرابی بیش‌ از حد دندان‌هایتان معاینه خواهد کرد و سپس می‌تواند دندان‌ قروچه شما و یا کودکتان را با روش‌های دندانپزشکی درمان کند.

دندان‌ قروچه مزمن می‌تواند منجر به شکستگی دندان‌ها، لق شدن دندان‌ها از دست دادن آن‌ها گردد. دندان‌ قروچه مداوم ممکن است دندان‌ها را از ریشه خراب و پوسیده کند. در صورت بروز این عوارض می‌توان از بریس های ارتودنسی، روکش دندان، ایمپلنت‌های دندان و یا محافظ‌های دهانی (نایت گارد) برای درمان دندان‌ قروچه و علت‌های آن استفاده کرد. متخصصان ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی، با ارائه‌ی مشاوره‌ی تخصصی در مورد علل و عوامل دندان‌ قروچه و ساییدگی دندان، مناسب‌ترین روش درمانی را به شما معرفی خواهند کرد. جهت دریافت نوبت مشاوره یا رزرو نوبت می‌توانید با ما تماس بگیرید.

دندان‌ قروچه چیست؟


اگر با درد عضلات فک و یا سردرد از خواب بیدار می‌شوید، ممکن است دچار دندان‌ قروچه و فشار دادن و سایش دندان‌ها روی‌هم شده‌اید. اصطلاح دندان‌ قروچه به عمل ساییدن دندان‌ها روی‌هم اشاره دارد که بسیاری از کودکان و افراد بزرگسال آن را در طول زندگی خود تجربه می‌کنند. دندان‌ قروچه وقتی رخ می‌دهد که دندان‌ها با نیروی زیادی به یکدیگر فشرده می‌شوند، این عمل می‌تواند بی‌صدا و یا دندان‌ قروچه در خواب با صدایی بلند باشد. این عمل می‌تواند باعث درد و لق شدن دندان‌ها و یا گاهی سایش دندان و کوتاه شدن دندان‌ها گردد. درنهایت، دندان‌ قروچه می‌تواند استخوان و بافت‌های لثه‌ای دور دندان را تخریب کند. همچنین می‌تواند منجر به مشکلاتی در فک مثل سندروم ﻣﻔﺼﻞ ﻓﮑﯽ ﮔﯿﺠﮕﺎﻫﯽ TMJ شود.

علت دندان‌ قروچه چیست؟


علت دقیق دندان‌ قروچه کاملاً مشخص نیست و تئوری‌های متعددی دراین‌باره موجود هستند. اگرچه، رابطه‌ای با مشکلات تنفسی نیز وجود دارد. برخی علل احتمالی دندان‌ قروچه عبارت‌اند از:

  •  آپنه خواب (وقفه تنفسی در خواب)
  •  وضعیت و حالت فک
  •  وضعیت و حالت دندان‌ها
  •  درمان‌های دندانپزشکی که حالات فک و دندان‌ها را تغییر داده‌اند.
  • نامرتبی دندان‌ها
  •  ضربه و آسیب
  •  فشارها و کشش‌های مکرر دهان
  •  فعالیت‌های روزمره
  •  مشکلات عاطفی و رشدی

مشکلات ناشی از دندان‌ قروچه


علائم


اگر هر یک از علائم زیر را دارید، ممکن است دچار دندان‌ قروچه باشید:

  •  انقباضات منظم عضلات فک
  •  صدای دندان‌ قروچه در شب
  •  سفت شدن و دردناک شدن عضلات فک
  •  ورم در ناحیه فک پایین (گاهی رخ می‌دهد) که از دندان‌ قروچه ناشی می‌شود.

درمان


درمان دندان‌ قروچه بسته به علت‌ دندان‌ قروچه متفاوت خواهد بود:

درمان‌هایی برای کاهش استرس

اگر دندان‌ قروچه شما به خاطر مشکلات مربوط با استرس باشد، پزشک یا متخصص دندان‌پزشک شما ممکن است مشاوره تخصصی، روانشناسی، تمرینات بیوفیدبک و یا راهکارهای دیگری را برای کمک به آرامش شما توصیه کند. دندانپزشک شما ممکن است دارویی مثل دیازپام را تجویز کند. مصرف آن ممکن است برای کوتاه‌مدت باشد، معمولاً یک یا چند هفته باشد. این دارو باید قبل از خواب برای کاهش دندان‌ قروچه در خواب مصرف شود. همچنین شاید برای کاهش و تسکین موقت اسپاسم فک شما، داروهای شل کننده عضله تجویز شود. همچنین می‌توان از وسایل دهانی با ساخت سفارشی مخصوص برای شما استفاده کرد. اگر این روش‌ها تأثیری نداشته باشند، دندانپزشک شما شاید شما را به یک جراح دهان و دندان یا دندانپزشکی که تخصص در درمان درد سر و گردن دارد، ارجاع دهد.

درمان‌های دندانپزشکی

اگر دندان‌ قروچه به مشکلات دندان مربوط باشد، متخصص دندانپزشک شما برای درمان دندان‌ قروچه شاید نامرتبی دندان‌هایتان را اصلاح کند. در موارد شدید، شاید نیاز باشد که از انله (نوعی پر کردن دندان) یا روکش دندان برای فرم دهی کامل سطح دندان‌هایتان استفاده نمایید. اگر دندان‌ قروچه به خاطر مشکلات فیزیکی مثل دندان‌شکسته باشد، دندانپزشک شما ممکن است اصلاح این مشکلات را با روکش، کاشت و یا دیگر تکنیک‌هایی که ممکن است به حل مشکل دندان‌ قروچه کمک کنند، به شما پیشنهاد دهد.

محافظ‌های دهانی

محافظ‌های دهانی حرفه‌ای یا نایت گارد برای محافظت از دهان شما طراحی می‌شوند. آن‌ها کل فک را پوشش می‌دهند و بروی دندان‌های بالا و پایین قرار می‌گیرند. آن‌ها فاصله‌ی اندکی را بین سطوح رویی دندان‌ها نگه می‌دارند. اگر موضوع مخرب‌تری یا آسیبی به مینای دندان واردشده باشد، این مینای دندان مقابل است که بر محافظت نایت گارد در مقابل عقب کشیدن دندان‌ها تأثیر می‌گذارد. نایت گاردها کلاً در هنگام خواب استفاده می‌شوند و از جنس اکلریک هستند که آن‌ها را برای تطبیق شدن با دندان‌هایتان مناسب می‌سازد بدون آنکه مثل جنس‌های دیگر، بزرگ و برجسته باشند.

درمان‌های ارتودنسی

مراجعه به یک متخصص ارتودنسی، خصوصاً وقتی‌که نامرتبی دندان داشته باشید، می‌تواند گامی مؤثر در جهت درمان دندان‌ قروچه‌ی جدی و شدید باشد. مرتب بودن دندان‌ها و نظم مناسب آن‌ها معمولاً به معنای مشکلات فکی اندک است. با ردیف کردن دندان‌ها و نظم آن‌ها (و ساختار فک) می‌توان به رفع و جلوگیری از دندان‌ قروچه کمک کرد. ازاین‌رو متخصص ارتودنسی به شما استفاده از نوع مناسبی از سیم‌کشی دندان، طبق مشکل و وضعیت شما، یا دیگر درمان‌های ارتودنسی را برای رفع مشکلات بی‌نظمی دندان‌ها توصیه می‌کند.

دارو

اگر دندان‌ قروچه شما از عوارض ناشی از داروهای ضدافسردگی باشد، راهکارهایی برای آن وجود خواهد داشت. پزشک شما ممکن است دارویتان را تغییر دهد یا دارویی دیگر همراه با آن تجویز کند تا از دندان‌ قروچه جلوگیری کند.

درمان ساییدگی دندان‌ها

سایش دندان‌ها یکی از عوارض دندان‌ قروچه است و باید برای جلوگیری از بروز مشکلات دیگر دندانی درمان شود. همه بیمارانی که دچار سایش دندان هستند به دستورالعمل بخصوصی در طریقه مسواک زدن نیاز دارند تا مجدداً آسیب بیشتری به نواحی ساییده شده‌ی دندان وارد نکنند و یا ساییدگی‌های جدیدی روی دندان ایجاد نشود. سایش خفیف معمولاً به درمان نیازی ندارد و یا به درمان با مواد ضد حساسیت نیاز پیدا می‌کند. سایش متوسط و شدید دندان را می‌توان با باندینگ دندان یا مواد پرکننده دندان مثل آمالگام اصلاح کرد. بیشتر بیماران مواد زنگ دندان را به خاطر ظاهرشان ترجیح می‌دهند. در این روش معمولاً به کمی تراش دندان نیاز است.

پیشگیری


  •  از غذاها و نوشیدنی‌هایی که حاوی کافئین هستند، مثل نوشابه‌های گازدار، شکلات و قهوه اجتناب کنید و یا مصرف آن‌ها را کاهش دهید.
  •  از جویدن مداد یا خودکار و یا هر چیز دیگری به‌ غیر از غذا بپرهیزید. از جویدن آدامس پرهیز کنید زیرا باعث می‌شود عضلات فک شما به فشرده شدن عادت کنند و این احتمال بروز دندان‌ قروچه را بیشتر می‌کند.
  •  تمرین کنید که دندان‌هایتان را روی‌هم نسایید و فشار ندهید. اگر در طول روز متوجه دندان‌ قروچه خود شوید، نوک زبانتان را بین دندان‌های بالا و پایین قرار دهید. این کار باعث می‌شود تا عضلات فکتان استراحت کنند.
  •  عضلات فکتان را در شب هنگام خواب با استفاده از یک لیف حمام گرم که روی گونه در جلوی نرمه‌ی گوش قرار می‌گیرد، استراحت دهید.

و برای دندان‌ قروچه کودکان:

  •  استرس کودکتان را، خصوصاً قبل از خواب کاهش دهید.
  •  ماساژ و حرکات کششی را برای شل شدن عضلات انجام دهید.
  •  توجه داشته باشید که کودکتان در برنامه غذایی خود آب زیاد و کافی بنوشید. کم آب شدن بدن ممکن است به دندان‌ قروچه مرتبط باشد.
  •  درصورتی‌که کودک شما دندان‌ قروچه دارد، از متخصص دندان‌پزشک بخواهید که دندان‌های کودکتان را معاینه کند.