رابطه دیابت و بیماری های لثه

افراد مبتلا به دیابت بیشتر از سایر افراد در معرض بیماری‌های لثه قرار دارند. ممکن است علت آن این باشد که اینگونه افراد بیشتر از سایرین مستعد ابتلا به عفونت‌های مختلف هستند. در حقیقت بیماری‌های لثه غالباً به عنوان یکی از عوارض بیماری دیابت شناخته می‌شود. بخصوص افرادی که دیابت کنترل شده‌ای ندارند بیش از سایرین در معرض خطر هستند. تحقیقات نشان می‌دهد که رابطه بین دیابت و بیماری لثه وجود دارد، بیماری لثه کنترل قند خون را برای بیمارانی که مبتلا به دیابت هستند، بسیار مشکل می‌کند.

اهمیت رابطه بین دیابت و بیمارهای لثه هنگامی‌که به اثرات عفونت بر سطح قند خون توجه می‌کنیم، بیشتر نمایان می‌شود. داشتن عفونت جدی در بدن منجر به بالا رفتن سطح قند خون می‌شود. این به این معناست که نه تنها دیابت باعث سخت‌تر و جدی شدن عفونت در بدن می‌شود بلکه داشتن بیماری لثه باعث می‌شود کنترل دیابت در فرد سخت‌تر شود. در صورتی‌که مبتلا به دیابت هستید و از بیماری‌های لثه هم رنج می‌برید، با مراجعه به متخصصین ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی، از مشاوره‌های تخصصی در مورد رابطه‌ی بیماری‌های لثه و دیابت می‌توانید استفاده کنید و با مؤثرترین روش‌های درمانی برای بیماری‌های لثه ناشی از دیابت آشنا شوید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو نوبت درمان می‌توانید با ما تماس بگیرید.

رابطه بین دیابت و بیماری لثه چیست؟


همانند سایر عوارض بیماری دیابت، بیماری لثه نیز به کنترل دیابت مرتبط است. کسانی که کنترل کمی بر روی قند خونشان دارند بیشتر در معرض بیماری‌های لثه قرار می‌گیرند و بیماری‌های لثه ایجاد شده در آن‌ها جدی‌تر است به‌نحوی‌که بیشتر از افرادی که دیابت کنترل شده‌ای دارند، دندان‌های خود را از دست می‌دهند. در حقیقت افرادی که دیابت کنترل شده‌ای دارند بیشتر از افراد سالم مبتلا به بیماری‌های لثه نمی‌شوند. دانشمندان معتقدند بسیاری از عوارض بیماری دیابت مانند بیماری‌های لثه با کمک کنترل مناسب دیابت قابل ‌اجتناب است.

تغییرات رگ‌های خونی

ضخیم شدن رگ‌های خونی یکی از عوارض بیماری دیابت است که باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های لثه می‌شود. رگ‌های خونی وظیفه رساندن اکسیژن و مواد مغذی به بافت‌های بدن و خارج کردن مواد اضافی از آن‌ها را بر عهده دارد. دیابت باعث می‌شود رگ‌های خونی ضخیم شوند. این مسئله باعث می‌شود جریان مواد مغذی و سرعت خارج شدن مواد غیرمفید و خطرناک از بافت‌ها کاهش یابد. این مسئله باعث کاهش مقاومت لثه و بافت‌های استخوانی در مقابل عفونت شود.

باکتری‌ها

برخی از انواع باکتری‌ها در شکر بخصوص در گلوکز که با بیماری دیابت مرتبط است رشد می‌کنند. درصورتی‌که دیابت تحت کنترل نباشد گلوکز زیاد موجود در بزاق دهان محل مناسبی جهت رشد این نوع باکتری‌ها بوده و زمینه ابتلا به بیماری‌های لثه را فراهم می‌کند.

استعمال دخانیات

در صورتی‌که دارای بیماری دیابت بوده، بیش از ۴۵ سال سن دارید و دخانیات استعمال می‌کنید، بیست برابر بیشتر از افرادی که عوامل فوق را ندارند در معرض ابتلا به بیماری‌های شدید لثه هستید. تحقیقات نشان داده است که سیگار کشیدن باعث بدتر شدن بیماری‌های لثه می‌شود. در حقیقت افرادی که سیگار می‌کشند ۵ برابر بیشتر از سایر افراد به این بیماری دچار می شوند. در افراد سیگاری که بیماری دیابت دارند این نسبت به مراتب بیشتر است.

انواع بیماری‌های لثه


التهاب لثه

مسواک زدن به شیوه ناصحیح باعث به وجود آمدن پلاک دندان (لایه چسبنده‌ای از جرم بر روی دندان) می‌شود. برخی از این جرم‌ها باعث بروز بیماری لثه می‌شود. در این حالت لثه قرمز و ملتهب شده و ممکن است در حین مسواک زدن خونریزی کند.

التهاب لثه یکی از شایع‌ترین مشکلات لثه در بین افراد دیابتی است. این مشکل می‌تواند با کمک مسواک زدن روزانه و شستشوی دهان با دهان شویه به همراه پاک‌سازی مرتب دندان توسط دندان‌پزشک برطرف گردد. اگر با اعمال موارد درمانی فوق مسئله برطرف نشد، بیماری ممکن است به نوعی بیماری جدی با نام بیماری پریودنتیت منجر شود.

پریودنتیت

دیابت ممکن است باعث ایجاد مشکلات جدی در لثه شود. در بیماری پریودنتیت در بافت‌های لثه که نگه‌دارنده دندان‌ها هستند عفونت شدیدی رخ می‌دهد. در این بیماری پلاک دندان در زیر لثه ساخته و سفت می‌شود. لثه از دندان‌ها دور می‌شود و بسته‌های عفونت در آن قسمت‌ها ایجاد می‌شود. این عفونت باعث خرابی و از بین رفتن استخوان‌های نگه‌دارنده دندان در محل خود می‌شود و ممکن است باعث از دست دادن دندان‌ها شود.

این بیماری در مراحل اولیه معمولاً علائم خاصی ندارد. دندان‌ درد، آبسه دندان و از دست دادن دندان در مراحلی که بیماری پیشرفت کرده است خود را نشان می‌دهد. با توجه به اینکه این بیماری تنها بر روی لثه‌ها اثر نمی‌گذارد با کمک مسواک زدن نمی‌توان آن را کنترل کرد. این بیماری باید توسط متخصص مخصوص این بیماری که به آن پریودنتیست گفته می‌شود و یا توسط دندانپزشکی که در این زمینه تجربه و تخصص داشته باشد، درمان شود.

مراقبت‌های دندانی برای بیماران دیابتی


اگر دیابت دارید لازم است به موارد زیر توجه کنید:

  • بسیار لازم و ضروری است که بدانید چگونه بیماری خود را کنترل کنید و در هر جلسه ملاقات با دندان‌پزشک حتماً وی را در جریان بیماری خود انجام دهید.
  • قبل از برنامه‌ریزی درمان بیماری پریودنتیت جلسه ملاقاتی با پزشک خود داشته باشید. از پزشک خود بخواهید با دندانپزشک یا پریودنتیست مربوطه گفتگویی داشته و وی را در جریان وضعیت عمومی بیماری دیابت شما قرار دهد.
  • در صورتی‌که لازم باشد عمل جراحی دهان انجام دهید ممکن است نیاز باشد برنامه غذایی، مقدار و زمان غذای خود و یا میزان استفاده از انسولین را تغییر دهید.
  • در صورتی‌که قند خون شما در وضعیت کنترل شده‌ای نیست، در صورت امکان هر گونه درمان دندانی غیر ضروری را به تعویق بیندازید؛ اما عفونت‌های حاد مانند آبسه لازم است در اسرع وقت درمان شوند.
  • در افرادی که دیابت کنترل شده دارند درمان پریودنتیت یا جراحی دندانی در داخل مطب دندانپزشک قابل انجام است. به دلیل وجود بیماری دیابت، روند بهبودی ممکن است قدری زمان‌بر باشد؛ اما با مراقبت‌های درمانی و دندانی مناسب پس از عمل می‌توان تا حد زیادی از طولانی شدن درمان جلوگیری کرد و روند درمان را مشابه افرادی کرد که دیابت ندارند.
  • بعد از اینکه عفونت پریودنتیت درمان شد، کنترل سطح قند خون بسیار راحت‌تر می‌شود.

چگونه می‌توانید از دندان‌ها و لثه خود مراقبت نمایید؟


هنگامی‌که پلاک دندان ایجاد می‌شود جرم‌های خطرناک به دندان و لثه حمله می‌کند. شما می‌توانید با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن مرتب و دقیق روزانه از ایجاد پلاک دندان و بیماری‌های لثه جلوگیری کنید.

  • هر بار از نخ دندان با طول حدود ۱۸ اینچ استفاده کنید.
  • با حرکات اره مانند و حرکت نخ دندان بین فضای باز بین دندان‌ها، جرم‌های آن را برطرف و آن را تمیز نمایید.
  • نخ دندان را با خشونت بر خلاف لثه نکشید.
  • نخ دندان را دور هر دندان حلقه کرده و به ‌آرامی از پایین دندان به طرف بالای آن سایش دهید.
  • پس از استفاده از نخ دندان، دهان خود را آبکشی کنید.
  • روزی دو بار دندان‌های خود را با مسواکی نرم و نایلونی با لبه‌هایی گرد در قسمت‌های تیز مسواک کنید.
  • از مسواک کشیدن خشن به سمت جلو و عقب خودداری کنید.
  • در مسواک زدن از حرکات دورانی کوتاه و حرکات جلو و عقب کوتاه استفاده کنید.
  • به ‌آرامی گلوی خود را مسواک کنید. این کار باعث از بین رفتن جرم‌ها می‌شود.
  • جهت محافظت دندان از ایجاد رسوب، از خمیردندان‌های حاوی فلوراید استفاده کنید.