شکستگی و ترک دندان جلو: علل و ترمیم دندان شکسته

آسیب و ضربه دیدن دندان مشکل  بسیار شایعی است که در ۲۵ % از کودکان دبستانی و در بیش از ۳۳ % از بزرگسالان، معمولاً در سنین کمتر از ۱۹ سالگی مشاهده می‌شود. پیام مهمی که در این خصوص باید بر آن تاکید شود، این است که اگر دندانتان در اثر سانحه‌ای آسیب دید و شکست، حتماً در اولین فرصت، ترجیحاً ظرف کمتر از نیم ساعت به دندانپزشک مراجعه کنید. مدیریت آسیب‌دیدگی دندان برای کودکان با دندان‌های شیری و در حال رشد و بزرگسالان با دندان‌های دائمی یکسان نیست.

اگر دندانتان به تازگی آسیب‌دیده است، به هیچ وجه احساس درد را در دهان نادیده نگیرید. درد پیام بدن است که دلالت بر وجود مشکل دارد. در صورت بروز هر گونه درد در دهان به سرعت به دندانپزشک مراجعه کنید. روش‌های مختلفی چون ونیر یا لامینت، باندینگ و ایمپلنت برای درمان آسیب و شکستگی دندان وجود دارد. متخصصین ما در کلینیک دکتر مرادخانی با ارائه مشاوره تخصصی در مورد علل و انواع شکستگی و صدمات دندانی، مناسبترین روش درمانی را به شما پیشنهاد میدهند. جهت دریافت وقت مشاوره با متخصصان ما در کلینیک دکتر مرادخانی یا رزرو نوبت می‌توانید با ما تماس بگیرید.

شکستگی دندان


سوانح مختلفی چون زمین خوردن، دندان قروچه، پوسیدگی بیش از حد دندان، شکستن یا خرد کردن مواد خوراکی سخت، ورزش و تصادفات جاده‌ای منجر به شکستگی یا آسیب دیدن دندان‌ها می‌شود. چنانچه ضربه‌ای به صورت وارد شود، ممکن است دندان‌ها لق شود، بشکند یا بیفتد. در این مقاله روش‌های مختلف درمان آسیب و شکستگی دندان و شیوه مراقبت از دهان در حال التیام را بررسی می‌کنیم.

انواع آسیب دندان


ترک دندان

ترک دندان را باید در اولین فرصت ترمیم کرد تا آسیب‌دیدگی بیشتر نشود. گاهی اوقات عصب‌کشی یا کشیدن دندان ضرورت می‌یابد. اگر ترک به مینا و عاج دندان آسیب زده باشد، بهترین درمان روکش کردن دندان است. به خاطر داشته باشید که ترک دندان همواره به چشم یا حتی در تصاویر رادیولوژی دیده نمی‌شود. از علائم ترک خوردن دندان می‌توان به درد گرفتن دندان هنگام جویدن و حساسیت به سرما و احتمالاً خوراکی‌های گرم و هوا کشیدن اشاره کرد که به مرور شدیدتر می‌شود.

شکستگی یا لب پر شدن دندان

اکثر آسیب‌دیدگی‌های دندان منجر به لب پر شدن دندان می‌شود. اکثر موارد شکستگی یا لب پر شدن تاج دندان را باید با چسباندن قطعه شکسته یا با پر کردن با مواد همرنگ ترمیم کرد. پر کردن با ترمیم های همرنگ دندان‌ در زیبایی دندانها تاثیر فراوانی دارد. اگر بخش قابل توجهی از تاج دندان شکسته باشد، دندان روکش می‌شود.

آسیب دیدن دندان‌های عقب غالباً منجر به شکستگی کاسپ دندان، ترک خوردن دندان یا حتی دو نیم شدن دندان می‌شود. اگر ترک تا ریشه امتداد داشته باشد، دندان باید عصب‌کشی و با روکش پوشیده شود تا عملکرد طبیعی خود را بازیابد. دندان دو نیم شده معمولاً باید کشیده شود.

جابجا شدن دندان

گاهی اوقات وارد شدن ضربه باعث می‌شود دندان با فشار به سمت داخلی یا خارجی کنار حفره دندان رانده شود. دندانپزشک می‌تواند دندان را جابجا و محکم کند. عصب‌کشی معمولاً برای حفظ دندان دائمی جابجا شده لازم است و باید چند روز پس از آسیب‌دیدگی انجام شود. کودکان ۷ تا ۱۲ ساله نیازی به عصب‌کشی ندارند، چون دندان‌هایشان شیری است؛ دندانپزشک بیماران کودک را تحت نظر می‌گیرد و چنانچه تغییر نامطلوبی رخ دهد به سرعت مداخله می‌کند.

 افتادن دندان

اگر دندان از جا دربیاد و بیافتد، سریع عمل کردن مهم و هر لحظه حیاتی است. دندان را باید با ملایمت بردارید و سطح ریشه را لمس نکنید. اگر دندان کثیف شده است، آن را به سرعت و با احتیاط آب بکشید. از صابون یا هر گونه عامل ضدعفونی کننده استفاده نکنید و هیچ گاه دندان را مسواک نزنید و خراش ندهید.

دندان باید به سرعت در حفره مربوط به خود قرار داده شود. هر چه دندان مدت کمتری بیرون از حفره‌اش باشد، احتمال این که بتوان آن را حفظ کرد، افزایش می‌یابد.

دندانپزشک دندان را پس از قرار دادن آن در جای خود ارزیابی و وقوع آسیب دیدگی‌های صورت یا دندان را بررسی می‌کند. اگر دندان در حفره‌اش قرار نگرفته باشد، دندانپزشک آن را با دقت تمیز می‌کند و در جای خود قرار می‌دهد. تا چند هفته باید از اسپلینت پایدار کننده استفاده شود. دندانپزشک درمان عصب‌کشی را با توجه به مرحله رشد ریشه پس از گذشت یک یا دو هفته شروع می‌کند.

درمان


باندینگ دندان

دندانپزشک در باندینگ دندان رزینی را روی دندان می‌زند، آن را شکل می‌دهد و سپس با تابش نور سفت می‌کند تا ترک‌ها یا شکستگی‌ها و لب پرشدگی‌های دندان را بپوشاند. باندینگ از نظر ظاهری کوچکترین تفاوتی با مینای دندان ندارد. دندانپزشک در ابتدا سطح دندان را با زدن اسید ناهموار می‌کند تا رزین به خوبی به آن بچسبد. چون اچینگ دندان با ابزاری درمل مانند (فرز) انجام می‌شود، دندان قدری حساس می‌شود. اگر شدت آسیب زیاد باشد، دندانپزشک ناحیه را بی‌حس می‌کند تا بیمار کاملاً راحت باشد.

ونیر

ونیر یا لامینت دندان پوسته‌ای نازک است که به طور سفارشی از مواد همرنگ دندان، مانند سرامیک یا پرسلین، برای هر بیمار تهیه می‌شود تا جلوی دندان را بپوشاند. دندانپزشک برای تهیه ونیر ابتدا از دندان‌ها قالب می‌گیرد، این مدل به لابراتوار فرستاده می‌شود. دندانپزشک دندان را قبل از چسباندن ونیر روی دندان آماده می‌کند تا بهترین و زیباترین نتیجه ممکن به دست آید.

روکش

روکش عموماً برای دندان‌های شکسته، ساییده یا تخریب شده در اثر پوسیدگی به کار برده می‌شود. روکش با سیمان به دندان باقیمانده چسبانده می‌شود و به طور کامل بخشی از دندان را می‌پوشاند که بالای خط لثه قرار می‌گیرد. در واقع روکش تبدیل به سطح بیرونی جدید دندان می‌شود. روکش از فلز، سرامیک یا هر دو ساخته می‌شود. از آنجایی که روکش سرامیکی همرنگ دندان و بسیار بادوام و محکم است، معمولاً به روکش فلزی ترجیح داده می‌شود.

ایمپلنت

ایمپلنت ریشه‌ی دندان سنتزی به شکل میله است که طی یک عمل جراحی در استخوان فک کاشته می‌شود. این ریشه معمولاً از تیتانیوم یعنی همان ماده‌ای ساخته می‌شود که در بسیاری از تعویض‌های مفصل زانو و مفصل ران به کار برده می‌شود و فلزی سازگار با بدن انسان است.

در مرحله بعد روکش جایگزین دندان روی ایمپلنت قرار داده می‌شود. دندان می‌تواند ثابت یا متحرک باشد. دندان‌های دائمی ثابت پایدارتراند و شباهت بیشتری به دندان طبیعی دارند.

عصب کشی

دندانپزشک پالپ عفونی یا ملتهب دندان را در درمان عصب‌کشی یا روت کانال خارج می‌کند، داخل دندان را با دقت تمیز و ضدعفونی می‌کند، سپس کانال‌های ریشه را پر و با مواد لاستیک مانندی به نام گوتا پرکا پر می‌کند. در مرحله بعد دندان با روکش یا پرکردگی ترمیم می‌شود تا از آن در آسیب‌دیدگی محافظت شود. عملکرد دندان عصب‌کشی و ترمیم شده مانند بقیه دندان‌ها است.

پیشگیری


  • چک‌آپ‌های منظم دندانپزشکی را فراموش نکنید. اگر لثه‌ها و دندان‌هایتان سالم باشد، آسیب وارد شده سریع‌تر و کامل‌تر بهبود خواهد یافت.
  • بستن کمربند ایمنی برای پیشگیری یا کاهش دادن آسیب‌دیدگی‌های دهان در اثر تصادف وسایل نقلیه موتوری مهم است. همواره فرزندتان را در صندلی کودک بنشانید تا احتمال آسیب دیدن وی را به حداقل برسانید.
  • هنگام ورزش کردن از محافظ‌های دهانی استفاده کنید. محافظ دهان به دو صورت آماده و سفارشی قابل تهیه است؛ محافظ سفارشی  توسط دندانپزشک تهیه می‌شود و محافظ آماده را می‌توان از فروشگاه‌های لوازم ورزشی خریداری کرد.
  • اگر به ورزش‌هایی علاقه دارید که در آنها احتمال آسیب دیدن صورت، دهان یا سر وجود دارد، کلاه ایمنی و محافظ صورت را  فراموش نکنید.
  • اگر از وسایل ارتودنسی مانند ریتینر (پلاک نگهدارنده) یا هدگیر استفاده می‌کنید، دستورات متخصص ارتودنسی درباره نحوه استفاده و مراقبت از وسایل  را به دقت رعایت کنید. تا جایی که می‌توانید درباره وسایل ارتودنسی اطلاعات کسب کنید.
  • اگر دندان قروچه می‌کنید، از دندانپزشک بخواهید مناسب بودن استفاده از گارد دهان را بررسی کند.
  • اگر مبتلا به تشنج یا بیماری‌های دیگری هستید که احتمال زمین خوردن را افزایش می‌دهد، از پزشک سوال کنید که آیا استفاده از کلاه ایمنی و گارد صورت برای محافظت از سر و دهان ضرورت دارد یا خیر.