عصب کشی یا درمان ریشه دندان: مراحل و هزینه

چنانچه عصب دندان عفونی شده باشد، با انجام جراحی عصب‌کشی (روت کانال یا درمان ریشه) می‌توان دندان را حفظ کرد و ضرورت کشیدن دندان را از بین برد. با نگهداشتن دندان از جابجا و کج شدن دندان‌ها و بروز مشکلات فک جلوگیری می‌کنید. به علاوه اگر بتوان دندان طبیعی را حفظ کرد، نیازی به جایگزینی آن با دندان مصنوعی نخواهد بود. دندانپزشک بافت مرده را در عمل عصب‌کشی برمی‌دارد و موادی را جایگزین آن می‌کند که زنده ماندن دندان را ممکن می‌کند. دندانی را که عملاً از بین رفته است می‌توان با درمان عصب‌کشی نجات داد و آن را تا پایان عمر در دهان نگه داشت.

درمان عصب‌کشی در شرایط زیر ضرورت می‌یابد:

  • حساسیت مداوم و طولانی مدت دندان‌ها به گرما یا سرما
  • احساس درد و ناراحتی هنگام جویدن یا گاز زدن
  • احساس سنگینی یا درد شدید دندان
  • دندان درد شدیدی که از خواب بیدارتان کند.
  • دندانپزشک عصب‌کشی را پس از معاینه یا مشاهده عکس دندان ضروری بداند.

در صورت مواجهه با علائم فوق حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید. متخصصین ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی پس از معاینه در صورت لزوم درمان عصب‌کشی را برای نجات دادن دندان از کشیده شدن یا جلوگیری از پیشرفت عفونت و پوسیدگی توصیه می‌کنند. البته باید بدانید دندان‌هایی که نیاز به عصب‌کشی دارند، لزوماً دردناک نیستند، ممکن است دندان کمترین دردی نداشته باشد، بااین حال عصب‌کشی آن ضروری باشد. اگر نیاز به درمان عصب‌کشی دارید، اما مدام آن را عقب می‌اندازید، برای تسکین درد خود با ما تماس بگیرید تا اولین وقت خالی به شما اختصاص داده شود.

عصب‌کشی چیست؟


عصب کشی یا ترمیم ریشه درمانی است که در آن مغز دندان (پالپ) عفونی، آسیب دیده یا مرده خارج می‌شود. فضای داخل لایه‌های سخت هر دندان را سیستم کانال ریشه (روت کانال) می‌نامند. این سیستم با مغز (پالپ) نرم دندان پر شده است که از عروق خونی و عصب‌هایی تشکیل می‌شود که در شکل‌گیری و رشد دندان موثراند.

زمانی که باکتری‌ها (میکروب‌ها) از راه سوراخ‌های ناشی از پوسیدگی‌های عمیق، ترک‌ها یا ترمیم‌های آسیب دیده وارد دندان شوند، دندان آبسه می‌کند. آبسه دندان علامت عفونت کردن پالپ دندان است. پالپ عفونی شده باید از دندان خارج شود. آبسه دندان با درد و یا ورم همراه است. دندانپزشک عفونت دندان را در عکس دندان یا از دیگر تغییرات دندان تشخیص می‌دهد. اگر آبسه دندان به موقع درمان نشود، مشکلات جدی را برای دهان و دندان‌ها ایجاد می‌کند.

مزایای عصب‌کشی بر کشیدن دندان


یگانه مزیت شاخص عصب کشی بر کشیدن دندان این است که با انجام این عمل می‌توان را دندان حفظ کرد. کشیدن دندان مشکلات دندانی متعددی را در پی دارد که از آن جمله می‌توان به نامرتب و کج شدن دندان‌ها، اختلال‌های بایت، ناراحتی‌های مفصل فکی ـ گیجگاهی و ضرورت درمان دندان‌های مجاوری اشاره کرد که در صورت کشیده نشدن دندان نیازی به ترمیم و رفع ناقص دندان غائب نداشتند. مهم نیست که روش‌های جایگزینی جدید دندان چقدر موثر و کارآمداند، هیچ دندان مصنوعی هر چقدر هم عالی مانند دندان طبیعی نمی‌شود.

روش انجام


  • دندانپزشک دندان‌ها و عکس دندان را بررسی می‌کند، سپس آمپول بی‌حسی موضعی را تزریق می‌کند.
  • دندانپزشک پس از بی‌حس شدن رابر دم را برای محافظت از دندان‌ها در برابر باکتری‌های موجود در بزاق دور دندان تحت درمان قرار می‌دهد.
  • دندانپزشک حفره‌ای را در دندان ایجاد می‌کند تا به سیستم کانال ریشه و پالپ آسیب دیده دسترسی پیدا کند.
  • دندانپزشک کانال ریشه را با وسایل دندانپزشکی بسیار ظریف تمیز و بزرگ می‌کند و پالپ را خارج می‌کند.
  • دندانپزشک کانال‌ها را پس از تمیز کردن و تراش دادن با مواد سنتزی پلی‌استری مخصوص پر کردن کانال و سیلر پر می‌کند.
  • در پایان حفره ایجاد شده با مواد پر کردن دائمی یا موقتی بسته می‌شود.

عمل عصب‌کشی در یک یا دو جلسه انجام می‌شود.

ترمیم دندان پس از عصب‌کشی


دندان باید پس از عصب‌کشی ترمیم شود تا حتی‌الامکان ظاهر و عملکردی مانند دندان طبیعی داشته باشد. گاهی دندان در جلسه دوم عصب کشی با مواد یا روکش ترمیم می‌شود، درهر حال این ترمیم باید در اولین فرصت انجام شود تا دندان تقویت شود و از ترک خوردن یا شکستن و سایر عوارض آن جلوگیری شود. اگر متخصص ریشه عصب‌کشی را انجام داده باشد، حفره دندان را با مواد موقت پر می‌کند و بیمار را برای پر کردن دندان به دندانپزشک یا برای ساخت روکش، بریج، دندان مصنوعی و ایمپلنت (کاشت دندان) به پروستودنتیست یا دندان‌ساز ارجاع می‌دهد. ترمیم مناسب با توجه به استحکام بخش باقی‌مانده دندان انتخاب می‌شود. دندان‌های عقب معمولاً باید روکش شوند، چون جویدن نیروی زیادی را به آنها تحمیل می‌کند. اگر بخش زیادی از دندان باقی نمانده باشد، برای نگه داشتن روکش از میله (post) استفاده می‌شود.


آماده کردن دندان برای روکش برای نگه داشتن روکش از پست استفاده شده است.


ثابت کردن روکش با سیمان

پس از درمان


دندان به مدت یک تا دو هفته پس از عصب‌کشی حساس و دردناک است. ورم یا درد شدید پس از عصب‌کشی طبیعی نیست و در صورت مواجهه با این شرایط باید با دندانپزشک تماس گرفت. ناراحتی اکثر بیماران پس از گذشت یک تا دو روز به شدت کاهش می‌یابد. حساسیت به سرما، گرما یا هوا کشیدن دندان پس از درمان برطرف می‌شود. بااین حال ممکن است بیمار تا چند روز پس از عصب‌کشی فشار یا ناراحتی مختصری را حس کند. مصرف مسکن‌های غیرتجویزی ضدالتهاب مانند ایبوپروفن (ادویل، مورتین) ناپروکسین (الیو) یا آسپرین (اکسدرین)  معمولاً این ناراحتی را برطرف می‌کند. ثابت شده است که تایلنول به اندازه ایبوپروفن و داروهای مشابه موثر نیست، چون اثر ضدالتهابی ندارد. شدت درد پس از عصب‌کشی تاحدی به میزان درد قبل از عمل بستگی دارد. اگر بیمار با دندان درد شدید به دندانپزشکی مراجعه کند، در عمل عصب‌کشی علت درد برطرف می‌شود و التیام دندان آغاز می‌شود. دندانپزشکان یک دوره مصرف سه یا چهار روزه مسکن را تجویز می‌کنند تا بیمار پس از عصب‌کشی و حین التیام یافتن دندان دچار درد نشود. شایع‌ترین عارضه پس از عصب‌کشی حساس بودن دندان به لمس است و ممکن است بیمار با هر بار روی هم خوردن دندان‌ها، گاز زدن یا جویدن دچار دردی شدید شود. دندانپزشکان همواره به بیماران توصیه می‌کنند که پس از عصب‌کشی و تا زمان جایگزین کردن ترمیم موقتی با دائمی غذا را با دندان‌های طرف دیگر بجوند.

ماندگاری نتایج


دندان ترمیم شده و عصب کشی شده را می‌توان تا پایان عمر حفظ کرد. البته دندان عصب‌کشی شده نیز باید همچنان برای بررسی پوسیدگی یا بیماری‌های لثه معاینه شود. عصب‌کشی در برابر دیگر آسیب دیدگی‌ها از دندان محافظت نمی‌کند. طول عمر دندان عصب‌کشی شده به عامل‌های متعددی بستگی دارد که یکی از آنها این است که عصب‌کشی چه مدت پس از بروز مشکل انجام شده است. اگر کانال‌های عفونی ریشه به موقع درمان نشود، عفونت در استخوان نیز پخش می‌شود. عفونت کردن استخوان ماندگاری نتایج عصب‌کشی را کاهش می‌دهد، بنابراین عصب‌کشی را باید به محض تشخیص مشکل انجام داد. چنانچه بهداشت دهان و دندان‌ها را به خوبی رعایت کنید و مرتب برای ویزیت به دندانپزشک مراجعه کنید، دندان عصب‌کشی شده نیز مانند دندان‌های سالم برایتان ماندگار خواهد بود. بااین حال گاهی دندانپزشک نهایت سعی خود را برای حفظ دندان می‌کند، اما در نهایت چاره‌ای جز کشیدن دندان باقی نمی‌ماند.

بررسی دردناک بودن عمل عصب‌کشی


برخلاف تصور عامه که عصب‌کشی را درمانی با درد عذاب‌آور و غیرقابل تحمل می‌دانند، در واقع این عمل با درد و ناراحتی مختصری همراه است. حققیت امر این است که عصب‌کشی درمانی است که درد توان‌فرسای دندان را تسکین می‌دهد. با استفاده از محلول‌های متفاوت بی‌حسی و روش‌های مدرن به ندرت ممکن است که بیمار دردی را در طول عمل حس کند. حساس بودن دندان‌ و درد مختصر حین روی هم آمدن دندان‌ها تا چند روز پس از عصب‌کشی طبیعی است. این ناراحتی جزیی و درد پس از عصب‌کشی را نیز می‌توان با مصرف داروهای تجویزی یا غیرتجویزی به خوبی کنترل کرد.

هزینه


هزینه عصب‌کشی به نوع دندان و درمان شدن توسط دندانپزشک عمومی یا متخصص ریشه بستگی دارد. تعرفه عصب‌کشی دندان‌های آسیاب معمولا از قیمت عصب کشی دندان شیری بالاتر است، چون این دندان‌ها کانال‌های بیشتری دارند و پر کردن آنها هزینه درمان را افزایش می‌دهد. به طور کلی هزینه عصب کشی دندان شامل مراحل مختلف آن میشود از جمله عکس برداری دندان، عصب کشی و مرحله ترمیم(پر کردن دندان یا روکش) ‌می‌شود.