علت و درمان بیرون زدن دندان اضافه

دندان‌های اضافی به دندان‌های اضافه بر دندان‌های دائمی، یا دندان‌هایی که می‌افتند، گفته می‌شود. این دندان‌ها ممکن است در هر نقطه از دهان رشد کنند. این دندان‌ها ممکن است یک دندان تکی یا دندان یک طرفه یا دو طرفه با رشد کامل یا چسبیده به دیگر دندان‌ها بوده، و در فک پائین یا فک بالا یا هر دو قرار داشته باشد.

دندان‌های اضافی ممکن است در هر قسمت از حفره‌ی دهانی رشد کنند. این دندان‌ها ممکن است نهفته یا کاملا رشد کرده باشند. متخصصین ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی از وجود این دندان‌ها و مشکلات مربوط به آنها آگاهی داشته و پس از بررسی‌های کامل پزشکی و رادیوگرافی، طرح درمانی مناسبی را برای رفع این مشکل ارائه می‌دهند. جهت اطلاع از درمان‌های متخصصان ما در کلینیک دندان پزشکی دکتر مرادخانی یا رزرو نوبت می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

انواع دندان‌های اضافه


دندان‌های اضافه بر اساس شکل و محل قرارگیری آنها دسته‌بندی می‌شوند. این دندان‌ها اضافه در چهار شکل وجود دارند:

دندان‌های مخروطی

این دندان مخروطی میخی شکل و کوچک یک دندان اضافی است که معمولا در بین دندان‌های دائمی دیده می‌شود. ریشه این دندان همسطح یا در بالای دندان‌های پیشین دائمی قرار دارد، بنابراین معمولا بنام مزیودنس شناخته می‌شوند. گاهی این دندان‌ها به سمت بالا منحرف شده و رو به سقف دهان یا بصورت افقی قرار میگیرند. اما در اکثر موارد خط دندان‌ها به صورت مورب یا کج است. دندان‌های اضافه‌ی مخروطی منجر به چرخش یا جابجا شدن دندان‌های دائمی می‌شوند اما باعث تاخیر در رشد آنها نمی‌شوند.

دندان‌های دکمه‌ای

دندان‌های اضافی دکمه‌ای بیش از یک تیزی یا برآمدگی دارند. این دندان‌ها معمولا دندان‌های استوانه‌ای شکل نامیده می‌شوند و ممکن است سر آنها به سمت داخل دندان برگشته باشد. ریشه این دندانها در مقایسه با ریشه دندان‌های پیشین دائمی با تاخیر تشکیل شده است. دندان‌های اضافی دکمه‌ای اغلب بصورت جفتی بوده و معمولا در قسمت سقف دهان در مجاورت دندان‌های پیشین مرکزی قرار دارند. آنها به ندرت رشد می‌کنند و معمولا با رشد با اخیر دندان‌های پیشین مرتبط هستند.

دندان فرعی

دندان اضافی فرعی به تکرار دوتایی دندان‌ها در دندان‌های معمولی و نرمال گفته می‌شود. این دندان در انتهای هر سری از دندان‌ها دیده می‌شود. رایج‌ترین دندان فرعی، دندان دائمی پیشین آروارهای جانبی است اما دندان آسیاب و دندان آسیاب کوچک نیز ممکن است دندان فرعی داشته باشند. اکثر دندان‌های اضافه‌ی یافته شده در ساختار دندان‌های اولیه از نوع فرعی هستند و به ندرت می‌توانند تحت تاثیر قرار نگیرند.

ادنتوم

هرگونه توموری که منشا ادونتوژنیک داشته باشد ادنتوم نامیده می‌شود. اکثر متخصصین معتقدند که این بیماری نشان‌دهنده‌ی یک نقص است. این نقص از بیش از یک نوع بافت تشکیل شده و بنابراین ادنتوم ترکیبی نامیده می‌شود. این بیماری شامل دو نوع مجزا است: توده‌ی پخش شده از بافت دندان که کاملا نامرتب بوده و به نام ادنتوم کامپوزیتی پیچیده شناخته می‌شود. در حالیکه نقصی که شباهت‌های آناتومیک ظاهری به یک دندان نرمال دارد به نام ادنتوم کامپوزیتی ترکیبی شناخته می‌شود.

علت‌ها


علت اصلی رشد دندان‌های اضافی هنوز کاملا شناخته شده نیست. چندین تئوری در مورد علت ظهور آنها ارائه شده است، مانند تئوری تکامل نژادی یا تئوری دوگانگی، یا رشد آنها در اثر لامینای بیش فعال و ترکیبی از عوامل محیطی و زنتیکی.
به طور کلی، وجود دندان‌های اضافی به علت وجود بیماری یا سندرم است. دندان‌های اضافی نشان دهنده‌ی ارتباط قوی بین اختلالات رشدی مانند شکاف لب و سقف دهان، دیساستوسییز کلیدوکرانیال، سندرم گاردنر و کمی سندرم اهلر دانلوس، سندرم فابری اندرسون، دیسپلازی غضروفی ـ اکتودرمی ، اینکانتی‌ننتیا‌پیگمنتی و سندرم تریکو رینو فلنج است. دندان‌های اضافی ممکن است به طور طبیعی ظاهر شوند، تحت فشار باقی بمانند، ظاهری معکوس داشته باشند یا در مسیر غیرعادی رشد کنند.

مشکلات مربوط به دندان‌های اضافه


عدم رشد

وجود یک دندان اضافه مهمترین دلیل عدم رشد دندان پیشین فک بالا است. همچنین وجود دندان اضافه می‌تواند باعث پنهان ماندن دندان پیشین اولیه در دوران کودکی شود.

جابجایی

وجود یک دندان اضافه ممکن است باعث جابجایی یک دندان دائمی شود. جابجایی تاج‌های دندان‌های پیشین علت مشترک اکثر موارد مربوط با تاخیر در رشد دندان است.

نامرتبی دندان‌ها

وجود دندان‌های اضافی اغلب باعث نامرتبی دندان‌ها می‌شوند. دندان پیشین جانبی اضافی ممکن است باعث نامرتبی دندان‌ها در ناحیه جلویی فک بالا شود. این مشکل می‌تواند با کشیدن اکثر دندان‌های جابجا شده یا تغییر شکل یافته حل شود.

آسیب شناسی

شکل گیری کیست دنتی ژروس مشکل دیگری است که ممکن است در اثر وجود دندان‌های اضافه ایجاد شود. ممکن است ریشه‌های مجاور دندان اضافه جذب شوند اما این پدیده‌ای بسیار نادر است.

پیوند استخوان آلوئولار

وجود دندان‌های اضافی ممکن است باعث شود که بیمارانی که مبتلا به شکاف لب و کام هستند نیاز به پیوند استخوان آلوئولار ثانویه پیدا کنند. دندان‌های اضافی نهفته در محل شکاف معمولا در زمان پیوند استخوان کشیده می‌شوند.

آماده‌سازی محل ایمپلنت

وجود یک دندان اضافی نهفته در محل ایمپلنت ممکن است قرار دادن ایمپلنت را به خطر اندازد. ممکن است نیاز باشد که دندان اضافی قبل از قرار دادن ایمپلنت کشیده شود. در صورتی که دندان اضافی در هنگام ایمپلنت کشیده شود، ممکن است پیوند استخوان مورد نیاز باشد.

دندان اضافی بدون علامت

گاهی اوقات، دندان‌های اضافی هیچ عارضه جانبی نداشته و به صورت اتفاقی در معاینه رادیوگرافی تشخیص داده می‌شوند.

تشخیص


گاهی دندان اضافی هیچ عارضه یا علامتی ندارند و احتمال دارد به طور اتفاقی در هنگام معاینات رادیوگرافی تشخیص داده شوند. بررسی دقیق سوابق پزشکی، معاینات بالینی، تشخیص به موقع و درمان مناسب دندان‌های اضافه ضروری است. گاهی اگر یک دندان دائمی نهفته باشد یا در جای نامناسب رشد کرده باشد، دندان شیری وجود داشته باشد، فاصله‌ی زیادی بین دندان‌ها باشد، و یا دندان‌های اضافی بطور واضح دیده شود، متخصصین به وجود یا عدم وجود دندان‌های اضافی شک می‌کنند. یک رادیوگرافی اکلوزال یا پری اپیکال با استفاده از روش‌های موازی و دید پانارومیک از جمله مفیدترین روش‌های بررسی رادیوگرافیک برای نمایش دندان‌های نهفته هستند. اخیرا از توموگرافی کامپیوتری نیز برای بررسی وجود دندان‌های اضافی استفاده می‌شود. با این حال، رادیوگراف‌ها به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند. نتایج حاصل از رادیوگرافی همیشه باید همزمان با یافته های بالینی انجام شوند.

درمان


درمان بستگی به نوع و محل دندان‌های اضافی و تاثیر بالقوه آنها بر ساختار بافت‌های سخت و نرم مجاور دارد. دندان‌های غیرعادی و اضافی را میتوان با کشیدن درمان کرد و یا آنها را در قوس دهان حفظ کرده و مرتب آنها را بررسی نمود. در موارد زیر کشیدن دندان‌های اضافی توصیه می‌شود:

  • باعث ایجاد آسیب‌هایی می‌شود.
  • رشد دندان دائمی به علت وجود دندان اضافی به تاخیر افتاده است.
  • به علت وجود دندان‌های اضافه خطر پوسیدگی افزایش یافته و باعث شده که این قسمت غیر قابل دسترسی بوده و امکان تمیز کردن و حفظ بهداشت دهان و دندان در آنجا امکانپذیر نباشد.
  • تغییر محل رشد یا جابجایی دندان مجاور مشهود است.
  • وجود دندان‌های به شدت چرخانده شده‌اند منجر به پیچیدگی بیشتر می‌شود.
  • درمان ارتودنسی باید انجام شود تا دندانها را ردیف کنند / هموار سازند.
  • وجود آن دندان باعث ایجاد نیاز به پیوند استخوان آلوئولار و کاشت دندان شده و وضعیت زیبایی و عملکردی را به خطر می‌اندازد.

کشیدن دندان باید با دقت انجام شود تا از صدمه به دندان دائمی مجاور جلوگیری شود، زیرا ممکن است باعث ایجاد رشد نابهنجار این دندان‌ها شود. متخصصین باید آگاه باشند زیرا گاهی اوقات ریشه یا تاج دندان‌های اضافی با ریشه و تاج دندان مجاور یکی است و این مشکل، عمل کشیدن دندان را دشوار می‌سازد. همچنین اگر دندان‌های مجاور به خوبی رشد کرده باشند و وجود دندان‌های اضافه آسیبی به آنها وارد نکرده باشد و باعث ایجاد مشکلات زیبایی یا عملکردی نشده باشد، می‌توان دندان‌های اضافه را نکشید و فقط آنها را تحت نظر داشت.