علت و درمان لکه سفید، قهوه‌ای، زرد و خال سیاه روی دندان

دندان‌هایی لکه‌دار می‌توانند لبخند زیبا را بدشکل و ناخوشایند جلوه دهند. حقیقت این است که دندان‌ها بسیار آسان لکه‌دار می‌شوند؛ خوردن غذاها یا نوشیدنی‌هایی که موجب لکه‌دار شدن فرشتان می‌شود باعث لکه زدن دندان‌هایتان نیز خواهد شد. اما اگرچه وجود لکه‌های دندانی معمول است، به این معنا نیست که نمی‌توان کاری برای رفع آن‌ها کرد. اولین گام برای داشتن دندان‌هایی سفید و براق‌تر این است که بفهمیم علت دقیق آن‌ چه چیزی است. سپس، مهم‌ترین گام، مراجعه به دندان‌پزشک برای یافتن بهترین راه‌حل برای داشتن لبخندی زیبا می‌باشد.

جوانب بسیاری می‌توانند در ظاهر لبخند نقش داشته باشند، اما لکه‌های دندانی شاید یکی از مهم‌ترین و قابل‌ توجه‌ترین آن‌ها باشند. وقتی دندان‌ها لکه‌دار شوند، می‌توانند لبخند را ناسالم و غیر جذاب نشان دهند. روش‌های درمانی زیادی در دندانپزشکی زیبایی وجود دارند که ظاهر لبخند و دندان‌ها را با رفع نقایصی مثل لکه‌های دندانی بهبود می‌بخشند، اما تعیین روشی مناسب برای رسیدن به نتایج موردنظر و مطلوب بیمار، امری مهم و کلیدی می‌باشد. برخی از این روش‌ها شامل سفید کردن دندان، ونیرهای دندانی و لمینت، روکش دندان، باندینگ دندان و سایر روش‌های دیگر هستند. متخصصان ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر مراد خانی با ارائه‌ی مشاوره‌ی تخصصی در مورد علل به وجود آمدن لکه‌های دندانی و راه‌های درمان آن‌ها، به شما کمک می‌کنند که مناسب‌ترین روش درمانی را انتخاب کنید. جهت دریافت وقت مشاوره و یا رزرو نوبت درمان می‌توانید با ما تماس بگیرید.


لکه‌های دندانی چیست؟


لکه دندانی عبارت است از تغییر رنگ دندان‌ها که منجر به ایجاد تغییر رنگ کلی یا نقاطی رنگی روی سطح دندان و یا داخل دندان می‌گردد که متفاوت از رنگ طبیعی دندان‌هاست. لکه‌های دندانی را معمولاً تحت عنوان بدرنگ شدن و زردی دندان نام می‌برند. لکه‌های دندانی درنتیجه‌ی چسبیدن مواد رنگی روی سطح دندان‌ها تشکیل می‌شوند و یا وقتی‌که این مواد جذب دندان می‌شوند و در مینای دندان انباشته می‌گردند. این لکه‌ها معمولاً در رنگ‌های زرد، قهوه‌ای، سیاه، سفید، سبز و یا خاکستری پدیدار می‌شوند. رنگ لکه‌های تشکیل‌شده روی دندان‌ها عمدتاً به علت آن بستگی دارد.

علت‌ها


غذاها و نوشیدنی‌ها

قهوه، چای، نوشابه‌های گازدار و برخی از میوه‌ها و سبزی‌ها

مصرف دخانیات

سیگار کشیدن و جویدن تنباکو سبب لکه دار شدن دندان‌ها می‌گردد.

عدم رعایت بهداشت دهان و دندان

مسواک زدن و نخ دندان کشیدن نادرست برای برداشتن پلاک دندان و موادی که موجب لکه زدن دندان می‌شوند مثل قهوه و تنباکو می‌تواند باعث لکه‌های دندانی شود.

پوسیدگی دندان

دندان‌های پوسیده به علت میکروب‌هایی که در سطح دهان و دندان پخش می‌کنند نیز می‌توانند از علل به وجود آمدن لکه‌های دندانی باشند.

بیماری‌ها

بیماری‌هایی که بر مینای دندان و فرم عاج دندان تأثیر می‌گذارند می‌توانند باعث لکه دندانی شوند. علاوه براین درمان‌هایی که برای برخی بیماری‌ها انجام می‌گیرد نیز می‌توانند بر رنگ دندان نیز تأثیرگذار باشند.

داروها

آنتی‌بیوتیک‌هایی مثل تتراسایکلین و دکسی سیسلین از داروهایی هستند که وقتی به کودکانی در سنین رشد دندانی هستند (قبل از سن هشت‌سالگی) باعث تغییر رنگ دندان‌ها می‌شوند. دهان‌شویه‌هایی که حاوی کلروهکزیدین و ستیل پیریدینیوم کلراید هستند می‌توانند رنگ دندان‌ها را تغییر می‌دهند.

مواد دندانپزشکی

برخی از مواد مورد استفاده دندانپزشکی ازجمله مواد پرکننده آمالگام، خصوصاً مواد حاوی سولفید نقره می‌توانند باعث تشکیل رنگی سیاه و خاکستری روی دندان‌هایتان شوند.

بالا رفتن سن

با بالا رفتن سن، سطح خارجی مینای دندان فرسوده می‌شود و رنگ زرد طبیعی عاج دندان پدیدار می‌گردد. همچنین با افزایش سن، عاج دندان کوتاه‌تر می‌شود و این باعث کاهش اندازه ریشه و پالپ دندان می‌شود. این امر سبب کاهش شفافیت دندان می‌شود که ظاهر دندان را کدر می‌سازد.

ژنتیک

برخی افراد به‌طور طبیعی دندان‌هایی براق‌تر و یا مینای دندانی ضخیم‌تر از دیگران دارند.

عوامل محیطی

فلوراید بیش‌ازحد موجود در منابع محیطی (به‌طور طبیعی سطوح بالای فلوراید در آب) موجود است و یا از مصرف بیش‌ازحد مواد فلورایدی، دهان‌شویه‌ها، خمیردندان‌ها و مکمل‌های فلورایدی برای دهان ناشی می‌شود می‌تواند منجر به بدرنگ شدن دندان‌ها شوند.

آسیب و ضربه

به‌طور مثال، آسیب ناشی از افتادن می‌تواند ساختار مینای دندان را در کودکان که دندان‌هایشان هنوز در مرحله رشد است، مختل سازد. ضربه و شکستگی دندان نیز می‌تواند باعث تغییر رنگ دندان‌ها در بزرگ‌سالان شود.

انواع لکه دندان


لکه خارجی دندان

آشناترین نوع تغییر رنگ و لکه‌ی دندان، نوع خارجی آن است، به این معنا که در سطح خارجی مینای دندان بروز می‌کند. لکه‌های خارجی دندان معمولاً در نتیجه ی تماس دهان و دندان با مواد تیره رنگ می باشند. ذرات ریز این مواد میتوانند در مینای دندان شما گیر کنند و سبب تیره شدن سطح آن شود.

لکه داخلی دندان

لکه‌های داخلی دندان وقتی بروز میکنند که ذرات لکه زا در خارج دندان اثر کنند و سطح مینای دندان انباشته شوند. مصرف طولانی مدت غذاها و نوشیدنی های لکه زا، مثل قهوه و چای، میتواند باعث لکه داخلی دندان شود. مصرف بیش از حد فلوراید و استفاده از داروی تتراسایکلین خصوصاً در کودکان نیز با بزرو لکه داخلی دندان ارتباط دارد.

لکه‌های رنگی

رنگ لکه بیان‌کننده‌ی چگونگی بروز آن می‌باشد:

  • نارنجی، قرمز: باکتری‌های رنگ دار، اسیدهای رنگی و مواد شیمیایی مسی
  • زرد: لایه‌های ضخیم روی دندان، جرم دندان
  • سبز: غشای نسمیت (لایه نازکی روی دندان‌های تازه روییده شده)
  • آبی: اختلال ژنتیکی دنتینوژنزیس ایمپرفکتا، دیسپلازی عاج دندان
  • لکه‌های قهوه‌ای: آسیب‌های بالقوه‌ی پوسیدگی. فلورسیس
  • رنگ قهوه‌ای: کلرهگزدین، تنباکو، غذاها (مثل چای و قهوه)، فلوراید قلع
  • سیاه: مواد حاوی آهن، نقره، منگنز، برگ فوفل (نوعی درخت)
  • خاکستری: فساد ریشه دندان، پر کردن دندان با مواد امالگام
  • سفید: دمیلینه (از بین رفتن مواد دندان)، فلورسیس دندان
  • رگه‌هایی از رنگ‌های تیره: تتراسایکلین

درمان


میکرو ابریژن

لکه‌های خارجی دندان را می‌توان با تمیز کردن اولتراسونیک از بین برد و پس‌ازآن با یک خمیر پروفیلی ساینده یا یک تکنیک جریان هوا با یک پودر ساینده ساییده و پاک می‌شود. این میکرو ابریژن را می‌توان گاهی با روش بلیچینگ استفاده کرد.

پر کردن و ترمیم‌های دندان

برای لکه‌های دندانی که از پوسیدگی‌های دندان و یا مواد دندانپزشکی ناشی شده‌اند نیاز است که پوسیدگی یا آن مواد ترمیمی برداشته شوند و سپس‌ترمیم مناسبی برای دندان انجام بگیرد. محل اتصال بین مواد پرکننده‌ی ترمیمی که جایگزین ساختار از بین رفته‌ی دندان شده است و دندان مجاور سالم بسیار حائز اهمیت است. حتی با مواد خوب کارشده و مناسب، این محل اتصال هنوز ممکن است در معرض انباشته شدن پلاک و درنتیجه لکه دندانی باشد.

بلیچینگ (سفید کردن) دندان

روش سفید کردن دندان روشی ایمن و آسان برای روشن و سفید کردن دندان‌های لکه زده می‌باشد و برای رفع انواع بسیاری از لکه‌ها قابل‌استفاده است. بلیچینگ و سفید کردن دندان شامل دو نوع روش کلی است: حیاتی، که بروی دندان‌های زنده انجام می‌شود، یعنی عصب‌ها زنده هستند و تغییر رنگ معمولاً خارجی می‌باشد؛ و غیر حیاتی که معمولاً برای درمان لکه‌های دندانی مربوط به عصب‌کشی دندان کاربرد دارد. روش‌های حیاتی را می‌تواند در مطب و یا در خانه انجام داد، درحالی‌که سفید کردن غیر حیاتی صرفاً در مطب و به روشی حرفه‌ای انجام می‌گیرد.

باندینگ کامپوزیتی دندان

باندینگ دندان یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درمان لکه‌های دندانی است. در این روش ابتدا سطح جلوی دندان کمی تراشیده می‌شود تا از برجسته شدن دندان‌ترمیم شده جلوگیری شود. سپس با یک اسید ملایم (جوهر)، شیارهای بسیار ریزی به روی سطح دندان ایجاد می‌شود. یک زرین کامپوزیتی که با رنگ دندان‌های مجاور مطابقت دارد روی دندان قرار می‌گیرد، که با استفاده از نور روی دندان عمل‌آورده و سخت و در آخر ساییده و صیقل داده می‌شود.

ونیرهای دندانی

روشی دیگر برای رفع لکه‌های دندان، استفاده از ونیرهای دندانی (لمینت دندان) است. ونیر مطابق با رنگ و شکل دندان شما ساخته می‌شود. به‌طورکلی، ونیرهای دندانی پرسلینی (لمینت) قوی‌تر هستند، درحالی‌که ونیرهای کامپوزیتی هزینه کمتری دارند. برای لمینت دندان، دندان‌پزشک قالبی از دندان می‌گیرد و آن را برای ساخت ونیر لمینتی دندان به لابراتوار می‌فرستد، این کار معمولاً پس از تراشیدن سطح جلویی دندان انجام خواهد گرفت. در روش دیگر با زبر کردن سطح جلویی دندان با استفاده از محلول حکاکی (جوهر) ملایم، دندان برای باندینگ کردن آماده می‌گردد. سپس می‌توان ونیر کامپوزیتی را با استفاده از چسب باندینگ دندان به روی دندان قرار داد.

روکش دندان

قرار دادن روکش دندان، روشی گران‌تر و زمان‌بر نسبت به سایر روش‌های رفع لکه‌های دندان است. اگرچه این روش می‌تواند نتایج تقریباً عالی را در زیبایی لبخند حاصل کند، اما برای روکش دندان باید ساختار طبیعی دندان برداشته شود، پس معمولاً فقط برای لکه‌های دندانی بکار می‌رود که علاوه بر مسئله زیبایی، مشکلاتی در عملکرد دندان نیز وجود داشته باشد.

پیشگیری


  • دندان‌هایتان را فورا مسواک بزنید: پس از هر وعده غذایی خصوصاً خوراکی‌های رنگ دار مثل توت، دندان‌هایتان را مسواک بزنید.
  • دهانتان را بشویید: پس از هر بار خوردن و آشامیدن، دهانتان را با آب کاملاً بشویید.
  • از نی استفاده کنید: نی مایعات را در داخل دهانتان می‌کشد و ازاین‌رو مایعات به دندان‌هایتان برخورد نخواهد داشت. مایعات در میان دندان‌ها نمی‌رود بلکه از سقف دهانتان می‌گذرد.
  • به دندان‌پزشک مراجعه کنید: دندان‌هایتان را مرتب جرم‌گیری کنید تا از بروز لکه دندان جلوگیری شود.

هزینه


بسته به سلامت دهان و دندان شما و نوع لکه‌های دندانی که دارید، هزینه‌ها متفاوت خواهند بود. در هنگام مشاوره اولیه با دندان‌پزشکتان برای معاینه، سلامت دهان و دندان و وضعیت دندان‌هایتان مورد بررسی قرار خواهد گرفت. بخشی از این معاینات شامل توجیه روش‌های درمانی موردنیاز شما، هزینه‌ها و گزینه‌های پرداخت موجود برای شما می‌باشد.