پلاک و نگهدارنده بعد از ارتودنسی(ریتینر)؛ثابت و متحرک

بعد از برداشتن بریس‌های ارتودنسی همچنان امکان آن وجود دارد که دندان‌های شما حرکت کنند و جابه‌جا شوند. اغلب افراد (برخی تحقیقات نشان می‌دهند که بیش از ۷۰ درصد افراد) با گذشت زمان شاهد تغییراتی در ظاهر دندان‌ها و نحوه قرارگیری دندان‌های فک بالا و پایین خود هستند. این اتفاق در هر صورت می‌افتد، چه شما درمان ارتودنسیرا انجام داده باشید یا نه. این موضوع همچنین به سن شما در زمان انجام درمان ارتودنسی نیز بستگی ندارد. با استفاده از نگهدارنده‌ها می‌توان تغییرات ایجاد شده در ظاهر دندان‌ها که با کمک بریس‌ها ایجاد شده‌اند، را حفظ نمود.

حتی اگر شما در سن نوجوانی یا بزرگسالی درمان ارتودنسی را انجام داده باشید، این موضوع مانع از تغییر حالت دندان‌ها بر اثر گذشت زمان نمی‌شود و ممکن است ردیف بودن دندان‌های شما با گذشت زمان از حالت اولیه خارج شود. برای اغلب افراد، تنها راه جلوگیری از این تغییرات این است که آن‌ها به صورت همیشگی، دندان‌های خود را در موقعیت صحیحشان نگه دارند و این کار را می‌توان با نگهدارنده‌ها انجام داد. به منظور کسب اطلاعات بیشتر در مورد پلاک‌ها و نگهدارنده‌های ارتودنسی و یا رزرو نوبت در کلینیک دندانپزشکی دکتر مرادخانی می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

نگهدارنده  چیست؟


نگهدارنده‌ها، پلاک‌ها یا وسایلی هستند که در پایان درمان ارتودنسی، پس از برداشتن بریس‌ها از روی دندان استفاده می‌شوند. نگهدارنده‌ها دارای انواع مختلفی هستند و می‌توانند به صورت ثابت روی دندان‌ها یا پلاک متحرک باشند. انتخاب نوع نگهدارنده به عوامل مختلفی بستگی دارد و متخصص ارتودنسی شما با توجه به شرایطی که دارید، به شما توضیح می‌دهد که کدام نوع از نگهدارنده برای شما مناسب‌تر است. گاهی اوقات پزشک به  شما توصیه می‌کند که از بیش از یک نوع نگهدارنده استفاده کنید تا احتمال برگشت ارتودنسی و تغییر حالت دندان‌ها را کاهش دهید.

چرا باید از نگهدارنده استفاده کنیم؟


همان‌گونه که از نامش پیداست، نگهدارنده وسیله‌ای است که دندان‌ها را در حالت فعلی خود حفظ می‌کند و اجازه نمی‌دهد دندان‌ها به حالت قبلی خود بازگردند. هر یک از متخصصین ارتودنسی از روش‌های مختلفی برای این کار استفاده می‌کنند. اغلب آن‌ها از شما می‌خواهند که در ابتدا (بلافاصله پس از اتمام ارتودنسی)، نگهدارنده‌ی خود را تمام وقت استفاده کنید و سپس استفاده از آن‌ را تنها به شب (یا کمتر از آن) محدود کنید. بعد از یک مدت، میزان زمان استفاده از نگهدارنده تغییر می‌کند که این بستگی به شرایط و نیازهای شما دارد. تغییر حالت دندان‌ها به صورت دوره‌ای است و بنابراین ممکن است شما برای مدت‌زمان طولانی هیچ تغییری در وضع دندان‌های خود نبینید و سپس به طور نگهانی دندان‌ها شروع به حرکت کنند که این موضوع در هر فرد، متفاوت است. به خاطر داشته باشید که تنها راه حفظ زیبایی و ردیف بودن دندان‌ها و جلوگیری از حرکت کردن آن‌ها این است که به درستی از نگهدارنده‌ی خود استفاده کنید و دستورات متخصص ارتودنسی را دنبال کنید.

انواع نگهدارنده


نگهدارنده‌ها دارای دو نوع اصلی ثابت و متحرک هستند:

نگهدارنده یا پلاک متحرک

نگهدارنده‌های ‌هالی، نوعی نگهدارنده با ساختاری قوی هستند که متحرک بوده و از سیم و پلاستیک فرم داده‌ای تشکیل شده‌اند که پشت دندان‌های پایین و روی سقف دهان قرار می‌گیرد. سیم‌های این نگهدارنده، دندان‌ها را درجای خود حفظ می‌کنند. این نگهدارنده‌ها در ابتدا در نحوه گفتار شما تغییر ایجاد می‌کنند اما این مشکل به مرور زمان برطرف می‌شود.

نگهدارنده‌های شفاف

نگهدارنده‌های شفاف معمولاً به صورت نیمه وقت استفاده می‌شوند. شما هرگز نباید در حالی که نگهدارنده روی دندان شماست، چیزی بخورید یا بیاشامید. در ابتدا ممکن است حس کنید که این پلاک، دندان‌های شما را بسیار محکم فشار می‌دهد. اما اغلب بیماران ظرف مدت کوتاهی به خوبی به آن عادت می‌کنند.

نگهدارنده‌ی ثابت

نگهدارنده‌های ثابت به دندان‌ها فیکس می‌شوند و نمی‌توان آن‌ها را از دهان خارج کرد. این نگهدارنده‌ها معمولاً در پشت دندان‌ها پنهان هستند و بنابراین دیده نمی‌شوند. مزیت این نگهدارنده‌ها این است که لازم نیست به خودتان یادآوری کنید که آن را در دهانتان بگذارید چرا که نگهدارنده همیشه در دهان شماست. اما شما باید برای شستن دندان‌های خود و خصوصاً اطراف نگهدارنده، زمان بیشتری صرف کنید و هر زمان که نگهدارنده شل شد به دندانپزشک خود مراجعه کنید.

چگونه نگهدارنده‌ی خود را بشویید


اگر از نگهدارنده استفاده می‌کنید، باید بدانید که چگونه از آن مراقبت کنید. نگهدارنده‌ها در داخل دهان و پشت دندان‌ها قرار می‌گیرند و بنابراین به سرعت روی آن باکتری، پلاک، و تارتار تشکیل می‌شود. درست همانطور که شما دندان‌های خود را مسواک می‌زنید، لازم است نگهدارنده‌ی خود را نیز روزانه بشویید و مسواک بزنید.

هالی و نگهدارنده‌های پلاستیکی شفاف

هم نگهدارنده‌های ‌هاولی و هم نگهدارنده‌های شفاف را می‌توان از داخل دهان خارج کرد و متحرک هستند. شما می‌توانید برای غذا خوردن یا شستن دندان‌ها، پلاک را از دهانتان در بیاورید. هر دوی این نگهدارنده‌ها را نیز می‌توانید به روش مشابهی بشویید. روش شستن آن‌ها بسیار ساده است.

  • حتماً به محضی که نگهدارنده را از دهان خود خارج می‌کنید، آن را بشو‌یید (در حالی که نگهدارنده هنوز خیس است). این کار باعث می‌شود که تمیز کردن نگهدارنده بسیار آسان‌تر شود و جرم‌های روی آن خشک نشوند.
  • بعد از هر وعده‌ی غذایی، نگهدارنده را با آب گرم بشویید. بهتر است در این زمان، دندان‌های خودتان را نیز مسواک بزنید.
  • برای شستن نگهدارنده، آب ولرم را با صابون ملایم ترکیب کنید (خمیردندان‌ها برای نگهدارنده‌ها بیش‌ازحد ساینده و قوی هستند). نگهدارنده را با مسواک نرم یا با مسواک مخصوص دندان مصنوعی بشویید.
  • در صورت نیاز، برای دسترسی به نقاط عمیق نگهدارنده و شستن آن‌ها می‌توانید از گوش پاک‌کن استفاده کنید.
  • می‌توانید از دندانپزشک خود در مورد قرار دادن نگهدارنده در محلول مخصوص نگهدارنده یا دندان مصنوعی مانند Efferdent و  Polident ، سؤال کنید. اگر دندانپزشک شما استفاده از محلول را توصیه می‌کند، یک فنجان آب ولرم را با یک قاشق از تمیز کننده مخلوط کنید و در مورد مدت زمان قرار دادن نگهدارنده در محلول، دستورالعمل‌های روی بسته‌بندی محلول را دنبال کنید.

اگر متوجه وجود جرمی روی نگدارنده‌ی خود شدید که شسته نمی‌شود، آن را به دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی خود نشان دهید. برای شستن نگهدارنده‌ها محلول‌های خاصی وجود دارد که جرم را از بین می‌برد.

نگهدارنده‌های ثابت و متصل

نگهدارنده‌های ثابت به دندان‌ها چسبانده می‌شوند بنابراین باید هر روز آن‌ها را بشویید و از نخ دندان استفاده کنید، تا تمیز بمانند. این فرایند ممکن است در ابتدا سخت به نظر برسد  اما شما به تدریج در انجام آن ماهر می‌شوید و آن را به راحتی انجام می‌دهید.

  • به اندازه حدودا شش اینچ از نخ دندان را بردارید و با استفاده از سوزن نخ دندان، بین دندان‌های جلویی فک پایین را نخ دندان بکشید.
  • یک سر نخ دندان را با دست خود و سر دیگر را با سوزن نخ دندان بگیرید.
  • زمانی که نخ دندان وارد فضای زیر نگهدارنده شد، به سادگی آن را به سمت بالا و پایین حرکت دهید.
  • نخ دندان را به سمت کنار بکشید تا به دندان بعدی که می‌خواهید تمیز کنید برسید. آن را به سمت پایین بکشید تا بین دندان‌های شما قرار گیرد.
  • این روند را برای هر دندانی که به نگهدارنده‌ی ثابت متصل است تکرار کنید.

اگر برای کشیدن نخ دندان مشکل دارید، حتماً در این مورد با دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی مشورت کنید. آن‌ها می‌توانند در این مورد به شما راهنمایی دهند یا نکات جدیدی را به شما بیاموزند.

هزینه


نگهدارنده‌ها دارای انواع مختلفی هستند و هر یک از آن‌ها به لحاظ هزینه، راحتی بیمار، سرعت تأثیرگذاری، نحوه تنظیم دندان‌ها، در تماس بودن با دندان‌های فک بالا و پایین و شکل ظاهری با هم تفاوت دارند. نگهدارنده‌های ‌هالی از سایر نگهدارنده‌ها گران‌تر هستند. هر چند این نگهدارنده‌ها در مقایسه با نگهدارنده‌های شفاف، کمتر راحت هستند اما در عوض شما می‌توانید حتی زمانی که نگهدارنده در دهان شما هست به راحتی غذا بخورید، تأثیری بر صحبت کردن شما ندارند و تقریباً غیرقابل رؤیت هستند. اگر به دنبال گزینه‌ای ارزان‌تر هستید، نگهدارنده‌های شفاف برای شما مناسب است که بیشتر نیز راحت هستند اما این نگهدارنده‌ها را نمی‌توان همراه غذا خوردن استفاده کرد و سرعت اثرگذاری و نحوه‌ی تنظیم حالت دندان‌ها نسبت به نگهدارنده ‌هالی ضعیف‌تر است.